روزہ: صرف قرآن دے مطابق رمضان

روزہ اوہناں عبادتاں وچوں اک اے جنہاں دا حکم خدا نے ابراہیم دے ذریعے دتا سی، تے قرآن اس نوں اوداں ای رکھدا اے جیویں اوہنے دتا سی: سال وچ اک مہینہ، فجر توں غروبِ آفتاب تک، کجھ آیتاں وچ اس دیاں وجوہات تے رعایتاں بیان کیتیاں گئیاں نیں۔ اک سبمٹر نوں رمضان رکھن لئی جو کجھ وی چاہیدا اے اوہ ایہناں وچ موجود اے۔

حکم، تے کیوں

[2:183] اے ایمان والیو، تہاڈے اتے روزہ فرض کیتا گیا اے، جیویں تہاڈے توں پہلاں والیاں اتے فرض کیتا گیا سی، تاکہ تسیں نجات حاصل کر سکو۔

مقصد حکم دے نال ای بیان کیتا گیا اے: نجات، یعنی پرہیزگاری۔ روزہ اپنے آپ وچ کوئی مشکل نہیں اے؛ بعد دیاں آیتاں وچ ایہ گل دہرائی گئی اے کہ خدا "تہاڈے لئی آسانی چاہندا اے، مشکل نہیں" (2:185)۔

مہینہ

[2:185] رمضان اوہ مہینہ اے جس وچ قرآن نازل ہویا، لوکاں لئی ہدایت، واضح تعلیمات، تے قانون دی کتاب فراہم کردا اے۔ تہاڈے وچوں جیہڑے اس مہینے نوں پاون، اوہ اس وچ روزہ رکھن۔ جیہڑے بیمار ہون یا سفر وچ ہون، اوہ دوجے دناں وچ اونی ای گنتی پوری کر لین۔ خدا تہاڈے لئی آسانی چاہندا اے، مشکل نہیں، تاکہ تسیں اپنیاں ذمہ داریاں پوریاں کر سکو، تے خدا دی بڑائی بیان کرو کہ اوہنے تہانوں ہدایت دتی، تے اپنا شکر ادا کرو۔

رمضان قمری کیلنڈر دا نواں مہینہ اے، تے اس دی عزت اس لئی اے کہ اس وچ قرآن نازل ہویا سی۔ مہینہ نویں چن توں شروع ہوندا اے: "اوہ تہاڈے کولوں چن دے مرحلیاں بارے پچھدے نیں! آکھو، 'اوہ لوکاں لئی وقت دا حساب رکھن دا اک ذریعہ نیں'" (2:189)۔ اس ایپ وچ، روزہ ٹیب فلکیاتی نویں چن تے تہاڈے اپنے غروبِ آفتاب توں آون والے سالاں دیاں تاریخاں دا حساب لاندا اے، کیونکہ قمری کیلنڈر وچ رات دن توں پہلاں آندی اے تے ہر دن غروبِ آفتاب توں شروع ہوندا اے۔

فجر توں غروبِ آفتاب تک

[2:187] ... تسیں فجر ویلے روشنی دا چٹا دھاگہ رات دے کالے دھاگے توں وکھرا ہون تک کھا پی سکدے او۔ فیر، تسیں غروبِ آفتاب تک روزہ رکھو۔ ...

روزہ فجر توں، جدوں پہلی روشنی نوں ہنیرے توں وکھرا کیتا جا سکدا اے، غروبِ آفتاب تک ہوندا اے۔ پورا اصول ایہ اے: اوہناں گھنٹیاں وچ کوئی کھانا، کوئی پینا، تے کوئی جنسی تعلقات نہیں۔ اس توں ودھ کجھ نہیں منگیا گیا، تے نہ ای کجھ شامل کیتا جا سکدا اے۔ ایہی آیت رمضان دیاں راتاں وچ جنسی تعلقات دی اجازت دیندی اے، تے سانوں دسدی اے کہ خدا جاندا سی کہ پہلا، سخت اصول ٹٹ رہیا سی تے اوہنے اس نوں آسان کر دتا: "اوہنے تہانوں معاف کر دتا اے، تے تہانوں بخش دتا اے۔"

کنہاں نوں چھوٹ اے

[2:184] مخصوص دن (روزے لئی مقرر نیں)؛ جے کوئی بیمار ہووے یا سفر وچ ہووے، تے اوہنے ای دن دوجے دناں وچ رکھے جا سکدے نیں۔ جیہڑے روزہ رکھ سکدے نیں، پر بڑی مشکل نال، اوہ روزہ توڑن دے ہر دن دے بدلے اک غریب نوں کھانا کھلا سکدے نیں۔ جے کوئی رضاکارانہ طور تے (ودھ نیک کم) کرے، تے ایہ بہتر اے۔ پر روزہ رکھنا تہاڈے لئی سب توں بہتر اے، جے تسیں جان دے۔

ایس لئی دو رعایتاں نیں۔ جیہڑا وی بیمار ہووے یا سفر وچ ہووے، اوہ سال وچ بعد وچ اوہنے ای دن دے روزے رکھدا اے۔ جیہڑا صرف بڑی مشکل نال روزہ رکھ سکدا اے، مثال دے طور تے بزرگ، اوہ ہر دن دے بدلے اک غریب نوں کھانا کھلاندا اے، تے اس نوں ودھ دین دی ترغیب دتی جاندی اے۔ حمل تے دُدھ پلان دا ویلا وی ایسے ای رحمت وچ آندا اے۔ کسے نوں وی اپنے آپ نوں نقصان پہنچان لئی نہیں آکھیا گیا۔

قدر دی رات

[97:1] اساں اس نوں قدر دی رات وچ نازل کیتا۔ [97:2] قدر دی رات کنی شاندار اے! [97:3] قدر دی رات ہزار مہینیاں توں بہتر اے۔ [97:4] فرشتے تے روح اس وچ اپنے رب دے حکم نال، ہر حکم نوں پورا کرن لئی اتردے نیں۔ [97:5] ایہ فجر دے طلوع ہون تک سلامتی والی اے۔

قرآن رمضان دی ستائیسویں رات نوں محمد دی روح وچ پایا گیا سی (دیکھو 17:1، 44:3 تے 53:1-18)۔ مہینے دیاں آخری دس راتاں اوہناں لئی اعتکاف دا وقت نیں جیہڑے اس نوں رکھ سکدے نیں: 2:187 وچ اوہناں دوران مسجد وچ اعتکاف کرن دا ذکر اے، تے ایہ کہ جیہڑا وی ایہ کردا اے اوہدے لئی جنسی تعلقات اک پاسے رکھ دتے جاندے نیں۔ روزہ ٹیب ہر سال لئی آخری دس راتاں تے قدر دی رات دی نشاندہی کردا اے۔

جو قرآن وچ نہیں اے

اُتے جو کجھ وی اے اوہ سب اوہ اے جس دا خدا نے حکم دتا اے۔ باقی سب، نیت دے کلمات جیہڑے پڑھے جاندے نیں، خاص رات دیاں نمازاں، ٹوتھ برش تے اکھاں دے قطریاں دے اصول، ایہ خیال کہ غلطی نال پانی دا اک گھٹ دن نوں باطل کر دیندا اے، اضافی مہینیاں دے روزے، قرآن توں علاوہ دوجے ذرائع توں آندے نیں تے کوئی اختیار نہیں رکھدے۔ "ایہ خدا دے قانون نیں؛ تسیں اوہناں دی خلاف ورزی نہ کرو۔ خدا ایس طرحاں لوکاں لئی اپنیاں وحیاں نوں واضح کردا اے، تاکہ اوہ نجات حاصل کر سکن" (2:187)۔ اک سبمٹر مہینے دا روزہ رکھدا اے، فجر توں غروبِ آفتاب تک، جیویں قرآن کہندا اے، تے خدا دی بڑائی بیان کردا اے کہ اوہنے اوہناں نوں ہدایت دتی۔

رمضان توں علاوہ قرآن وچ روزہ

روزہ قرآن وچ ہور تھاواں تے وی کفارے دے طور تے آندا اے: قسم توڑن لئی (5:89)، حج دے دوران شکار دی خلاف ورزی لئی (5:95)، حج دے دوران جانور دی قربانی دی تھاں اوہناں لئی جیہڑے اس دی استطاعت نہیں رکھدے (2:196)، تے غیر قانونی طلاق دی صورت وچ (58:4)۔ ایہ خاص کماں لئی خاص علاج نیں، ہر اک اپنی آیت وچ بیان کیتا گیا اے، تے ہر اک دی بنیاد اکو اے: صرف قرآن۔