سوره 20: ط. ه. (طاها)

به نام خدا، بخشنده‏‌ترين، مهربانترين

[20:1] ط. ه.

[20:2] ما قرآن را بر تو نازل نكرديم تا تو را به زحمت اندازيم.

[20:3] فقط برای يادآوری حرمتگزاران.

[20:4] تنزيلی از طرف خالق زمين و آسمان‏های بلند.

[20:5] بخشنده‏‌ترين؛ او همه اقتدار را در دست گرفته است.

[20:6] همه چيز در آسمانها و زمين، و همه چيز در بين آنها، و همه چيز در زير زمين، از آن او است.

[20:7] چه اعتقادات خود را اظهار كنی (چه نكنی) او به اسرار آگاه است، و حتی به آنچه مخفی‏تر است.

[20:8] خدا: در كنار او هيچ خدايی نيست. زيباترين نام‏ها از آن او است.

[20:9] آيا به تاريخچه موسی توجه كرده‏‌ای؟

[20:10] هنگاميكه آتشی ديد، به خانواده خود گفت، "اينجا بمانيد. من آتشی ديده‏‌ام. شايد بتوانم پاره‏‌ای از آن را برای شما بياورم، يا هدايتی در كنار آتش بيابم."

[20:11] هنگاميكه به آن رسيد، ندا شد، "ای موسی.

[20:12] "من پروردگار تو هستم؛ سندل‏های خود را در آور. تو در سرزمين مقدس هستی، طوی.

[20:13] "من تو را انتخاب كرده‏‌ام، پس گوش كن به آنچه وحی می‌شود.

[20:14] "من خدا هستم؛ هيچ خدايی در كنار من نيست. بايد تنها من را پرستش كنی، و دعای ارتباطی (نماز) بجا آور، تا من را ياد كنی.

آخر شدن دنيا مخفی نمانده است*

[20:15] "ساعت (آخر شدن دنيا) مسلماً می‌آيد؛ من آن را تقريباً مخفی نگاه خواهم داشت، زيرا هر نفسی بايد جزای اعمال خود را پس دهد.

[20:16] "از آن منحرف نشو بواسطه كسانی كه به آن ايمان ندارند-كسانی كه از عقايد خود پيروی می‌كنند-تا مبادا گمراه شوی.

[20:17] "اين چيست كه در دست راستت داری، موسی؟"

[20:18] او گفت، "اين چوب دستی من است. به آن تكيه می‌دهم، گوسفندانم را با آن می‌چرانم، و برای كارهای ديگر از آن استفاده می‌كنم."

[20:19] او گفت، "آن را بيانداز، موسی."

[20:20] او آن را انداخت كه در نتيجه آن به ماری متحرك تبديل شد.

[20:21] او گفت، "آن را بردار؛ نترس. ما آن را بصورت اولش باز می‌گردانيم.

[20:22] "و دست خود را به زير بغلت ببر؛ سفيد بدون لكه بيرون خواهد آمد؛ اثباتی ديگر.

[20:23] "ما اينچنين بعضی از شگفتی‏های عظيم خود را به تو نشان می‌دهيم.

[20:24] "برو نزد فرعون، چون او متجاوز شده است."

[20:25] او گفت، "پروردگار من، من را آرام كن.

[20:26] "و اين كار را برای من آسان كن.

[20:27] "و گره زبان من را باز كن.

[20:28] "تا باشد كه آنها سخن من را بفهمند.

[20:29] "و دستياری از خانواده من برای من قرار ده.

[20:30] "برادرم هارون.

[20:31] "من را با او قوی بدار.

[20:32] "بگذار تا او در اينكار شريك من باشد.

[20:33] "تا باشد كه مدام تو را ستايش كنيم.

[20:34] "و تو را پی‏درپی ذكر گوييم.

[20:35] "تو بر ما بينا هستی."

[20:36] او گفت، "درخواست تو برآورده شد، ای موسی.

[20:37] "ما بار ديگر به تو نعمت داديم.

[20:38] "هنگاميكه ما به مادرت وحی كرديم آنچه را كه وحی كرديم.

[20:39] "گفتيم: "او را در جعبه‏‌ای بيانداز، سپس او را در رودخانه بيانداز. رودخانه او را به ساخل خواهد انداخت، تا بوسيله يكی از دشمنان من و يكی از دشمنان او گرفته شود." من باران محبت خود را بر تو باريدم، و زير نظر خودم تو ساخته شدی.

[20:40] "خواهرت به طرف آنها رفت و گفت، "من می‌توانم شما را از دايه‏‌ای آگاه سازم كه می‌تواند خوب از او مواظبت كند." ما اينچنين تو را به مادرت بازگردانديم، تا باشد كه او خوشحال شود و ديگر نگران نباشد. و هنگاميكه شخصی را بقتل رساندی، ما تو را از عواقب غم‏انگيز نجات داديم؛ بدرستيكه ما كاملاً تو را امتحان كرديم. تو سالها نزد مردم مدين ماندی، و حالا طبق نقشه‏‌ای دقيق باز گشته‏‌ای.

[20:41] "من تو را فقط برای خود ساخته‏‌ام.

[20:42] "برو با برادرت با حمايت معجزات من، و از ياد من غافل نشويد.

[20:43] "برويد نزد فرعون، چون او متجاوز شده.

[20:44] "با لحنی خوب با او صحبت كنيد؛ شايد او متوجه شود، و يا از حرمتگزاران شود."

[20:45] آنها گفتند، "پروردگار ما، ما می‌ترسيم تا مبادا به ما حمله كند، يا متجاوز شود."

[20:46] او گفت، "نترسيد، زيرا من با شما خواهم بود، گوش می‌دهم، و نظارت می‌كنم.

[20:47] "برويد نزد او و بگوييد، "ما دو تن از رسولان پروردگارت هستيم. بگذار فرزندان اسراييل بروند. تو بايد از اذيت و آزار آنها دست برداری. ما از طرف پروردگارت نشانه‏‌ای می‌آوريم، و صلح سرنوشت كسانی است كه از هدايت پيروی می‌كنند.

[20:48] ""به ما وحی شده است كه مسلماً كسانی كه ايمان نمی‌آورند و روی می‌گردانند به عذاب اجتناب‏ناپذير گرفتار خواهند شد.""

[20:49] او گفت، "چه كسی پروردگار شما است، ای موسی؟"

[20:50] او گفت، "پروردگار ما آن يكتايی است كه به همه چيز هستی و هدايتش را عطا كرده است."

[20:51] او گفت، "پس درباره نسل‏های گذشته چطور؟"

[20:52] او گفت، "دانش آن در پرونده‏‌ای نزد پروردگار من است. پروردگار من هرگز خطا نمی‌كند، و هرگز فراموش نمی‌كند."

[20:53] او آن يكتايی است كه زمين را برای شما قابل سكونت قرار داد، و در آن برای شما جاده‏‌های هموار قرار داد. و او از آسمان آب می‌فرستد كه ما با آن گياهان مختلفی بعمل می‌آوريم.

[20:54] بخوريد و چهارپايان خود را پرورش دهيد. اينها نشانه‏‌هايی است كافی برای صاحبان خرد.

[20:55] ما از آن شما را خلق كرديم، به آن شما را باز می‌گردانيم، و از آن بار ديگر شما را بيرون می‌آوريم.

[20:56] ما همه نشانه‏‌های خود را به او نشان داديم، اما او ايمان نياورد و تكذيب كرد.

[20:57] او گفت، "آيا اينجا آمده‏‌ای كه ما را با شعبده‏‌بازی خود از سرزمينمان بيرون كنی، ای موسی؟

[20:58] "ما مسلماً شعبده‏‌ای مانند آن به تو نشان خواهيم داد. بنابراين، موعدی تعيين كن كه نه ما خلاف وعده كنيم و نه تو، در مكانی بی‏طرف."

[20:59] او گفت، "موعد شما بايد روز جشن‏ها باشد. بياييد همه قبل از ظهر گردهم جمع شويم."

[20:60] فرعون نيروهای خود را احضار كرد، سپس آمد.

[20:61] موسی به آنها گفت، "وای بر شما. آيا شما دروغ می‌سازيد كه با خدا بجنگيد، و اينچنين سزاوار عذاب او شويد؟ چنين جعل كنندگانی مسلماً شكست خواهند خورد."

[20:62] آنها همينطور كه با يكديگر خصوصی مشورت می‌كردند، در ميان خود اختلاف داشتند.

[20:63] آنها گفتند، "اين دو نفر شعبده‏‌بازانی بيش نيستند كه می‌خواهند با شعبده بازی خود شما را از سرزمينتان بيرون كنند، و روش ايده‏آل زندگی شما را از بين ببرند.

[20:64] "بياييد تا در يك توطئه با هم توافق كنيم و در مقابل آنها در يك صف متحد شويم. برنده امروز برتر خواهد شد."

[20:65] آنها گفتند، "ای موسی، يا تو بيانداز، يا ما اول می‌اندازيم."

[20:66] او گفت، "شما بياندازيد." كه در نتيجه آن، بخاطر شعبده بازی‏شان، به نظرش رسيد كه طناب‏ها و چوب‏هايشان تكان می‌خورند.

[20:67] موسی قدری ترس برش داشت.

[20:68] ما گفتيم، "نترس. تو غالب خواهی شد.

[20:69] "بيانداز آنچه در دست راستت داری، و آن هر چه را آنها جعل كرده‏‌اند، خواهد بلعيد. آنچه جعل كرده‏‌اند، حيله شعبده‏‌بازی بيش نيست. اعمال شعبده‏‌بازان پيروز نخواهد شد."

متخصصين حقيقت را تشخيص ميدهند

[20:70] شعبده‏‌بازان به سجده افتادند، گفتند، "ما به پروردگار هارون و موسی ايمان می‌آوريم."

[20:71] او گفت، "آيا بدون اجازه من به او ايمان آورديد؟ او بايد رهبر شما باشد؛ كسی كه به شما شعبده‏‌بازی آموخت. من مسلماً دستها و پاهای شما را خلاف يكديگر قطع خواهم كرد. شما را بر تنه درختهای خرما به صليب خواهم كشيد. شما خواهيد فهميد كداميك از ما می‌تواند بدترين عذاب را بياورد، و كداميك پاينده‏‌تر از ديگری است."

[20:72] آنها گفتند، "ما تو را بر اثبات روشنی كه بر ما آمد، ترجيح نمی‌دهيم، و بر آن يكتايی كه ما را آفريد. بنابراين، صادر كن هر حكمی را كه می‌خواهی صادر كنی. تو فقط می‌توانی در زندگی پست اين دنيا حاكميت كنی.

[20:73] "ما به پروردگارمان ايمان آورده‏ايم، تا باشد كه او گناهان ما را ببخشد، و شعبده‏‌ای كه تو ما را بر انجام آن مجبور كردی. خدا بسيار بهتر است و پاينده."

[20:74] هركس گناهكار نزد پروردگارش بيايد، سزاوار جهنم خواهد شد كه در آن هرگز نمی‌ميرد، و هرگز زنده نمی‌ماند.

[20:75] و اما كسانی كه بعنوان مؤمنان بسوی او بيايند، و زندگی پرهيزكارانه‏‌ای را در پيش گيرند، به درجات بالا می‌رسند.

[20:76] باغهای عدن، كه در زير آنها رودها جاری است. مكان جاودانی آنها خواهد بود. چنين است پاداش كسانی كه خود را پاك می‌سازند.

[20:77] ما به موسی وحی كرديم: "بندگان من را بيرون ببر، و راهی خشك برايشان از اينطرف به آنطرف دريا بزن. نبايد بترسی از اينكه شايد دستگير شوی؛ و نبايد نگران باشی."

[20:78] فرعون با سپاهيانش آنها را دنبال كرد، اما دريا آنها را دربر گرفت، همانطور كه مقدر بود آنها را دربر بگيرد.

[20:79] اينچنين، فرعون قوم خود را گمراه كرد؛ او آنها را راهنمايی نكرد.

[20:80] ای فرزندان اسراييل، ما شما را از شر دشمنتان نجات داديم، شما را در طرف راست كوه سينا احضار كرديم، و ما برای شما شيرخشت و بلدرچين فرستاديم.

[20:81] بخوريد از چيزهای خوبی كه برای شما تهيه كرديم، و سرپيچی نكنيد، تا مبادا به غضب من گرفتار شويد. هر كس سزاوار غضب من شود، بازنده شده است.

[20:82] من مسلماً نسبت به كسانی كه توبه می‌كنند، ايمان می‌آورند، زندگی پرهيزكارانه‏‌ای را در پيش می‌گيرند، و در راه راست ثابت‏قدم می‌مانند، عفو كننده هستم.

سركشی فرزندان اسراييل

[20:83] "چرا با عجله از مردم خود دور شدی، ای موسی؟"

[20:84] او گفت، "آنها پشت سر من نزديك هستند. من با عجله پيش تو آمدم پروردگارم، تا باشد كه تو خشنود شوی."

[20:85] او گفت، " بعد از اينكه تو رفتی ما مردم تو را به امتحان گذاشتيم، اما سامری آنها را گمراه كرد."

[20:86] موسی نزد مردم خود بازگشت، عصبانی و مأيوس، می‌گفت، "ای مردم من، آيا پروردگارتان به شما وعده نداد، وعده‏‌ای خوب؟ آيا نمی‌توانستيد صبر كنيد؟ آيا می‌خواستيد گرفتار غضب پروردگارتان شويد؟ آيا به اين خاطر است كه شما عهد خود را با من شكستيد؟"

[20:87] آنها گفتند، "ما عهد خود را از قصد با تو نشكستيم. ليكن بار جواهرات بر ما سنگينی می‌كرد، و تصميم گرفتيم كه بارهای خود را در اين بياندازيم. اين است آنچه سامری پيشنهاد كرد.

[20:88] او برای آنها مجسمه گوساله‏‌ای ساخت، كامل با صدای گوساله. آنها گفتند، "اين خدای شما است، و خدای موسی." اينچنين، او فراموش كرد.

[20:89] آيا نمی‌توانستند ببينند كه نه جوابی به آنها می‌دهد و نه قدرت ضرر رسانيدن و يا منفعت رسانيدن به ايشان را دارد؟

[20:90] و هارون به آنها گفته بود، "ای مردم من، اين امتحانی است برای شما. تنها پروردگار شما بخشنده‏‌ترين است، پس از من پيروی كنيد، و از دستورات من اطاعت كنيد."

[20:91] آنها گفتند، "ما همچنان به پرستش آن ادامه خواهيم داد، تا موسی بازگردد."

[20:92] (موسی) گفت، "ای هارون، تو را چه باز داشت، وقتيكه ديدی آنها به گمراهی می‌روند،

[20:93] "از پيروی كردن دستورات من؟ آيا برعليه من شورش كرده‏‌ای؟"

[20:94] او گفت، "ای پسر مادرم؛ من را به ريشم و سرم نكِش. من از اين می‌ترسيدم كه مبادا بگويی، "تو فرزندان اسراييل را فرقه فرقه كرده‏‌ای، و از دستورات من سرپيچی كرده‏‌ای.""

[20:95] او گفت، "تو را چه می‌شود، ای سامری؟"

[20:96] او گفت، "من آنچه را آنها نمی‌توانستند ببينند، ديدم. مشتی (خاك) از جاييكه رسول ايستاده بود برداشتم، و از آن استفاده كردم (تا با گوساله طلايی مخلوط كنم). اين است آنچه فكر من به من الهام كرد كه انجام دهم."

[20:97] او گفت، "پس برو، و، در طول زندگيت حتی نزديك هم نشو. تو موعد معينی (برای قضاوت نهايی خود) داری كه هرگز نمی‌توانی از آن رهايی يابی. نگاه كن به خدايی كه پرستش می‌كردی؛ ما آن را می‌سوزانيم و بدريا می‌اندازيم، تا برای هميشه در آنجا بماند."

شما فقط يك خدا داريد

[20:98] تنها خدای شما خدا است؛ آن يكتايی كه در كنار او خدای ديگری نيست. دانش او بر همه چيز احاطه دارد.

[20:99] ما اينچنين بعضی از اخبار نسلهای گذشته را برای تو حكايت می‌كنيم. ما پيغامی از طرف خود به تو وحی كرده‏ايم.

[20:100] كسانيكه آن را ناديده بگيرند، بار سنگينی (از گناهان) در روز قيامت حمل خواهند كرد.

[20:101] آنها در آن جاودان بمانند؛ چه بار بدی در روز قيامت!

[20:102] آن روزی است كه شيپور دميده می‌شود، و ما در آن روز گناهكار را كبود احضار می‌كنيم.

[20:103] آنها در ميان خود زمزمه می‌كنند، آنها خواهند گفت، "شما (در زندگانی اول) بيش از ده روز نمانديد!"

[20:104] ما كاملاً به گفته آنها آگاه هستيم. دقيق‏ترين در ميانشان خواهد گفت، "شما بيش از يك روز نمانديد."

در روز قيامت

[20:105] آنها در باره كوهها از تو سئوال كنند. بگو، "پروردگارم آنها را نابود خواهد كرد.

[20:106] "او آنها را مانند زمينی لم‏يزرع، مسطح باقی خواهد گذاشت.

[20:107] در آن حتی كوچكترين تپه‏‌ای نخواهی ديد، و نه حفره‏‌ای."

[20:108] در آن روز، همه بدون كوچكترين انحرافی بدنبال منادی خواهند رفت. همه صداها در پيشگاه بخشنده‏‌ترين خاموش خواهد شد؛ هيچ چيز بجز زمزمه نخواهی شنيد.

[20:109] در آن روز، شفاعت بی‏فايده خواهد بود، بجز برای كسانيكه از طرف بخشنده‏‌ترين اجازه داده شده‏‌اند، و گفتارشان مطابق خواسته او است.

[20:110] او گذشته و آينده آنها را می‌داند، در حاليكه هيچكس بر دانش او احاطه ندارد.

[20:111] همه چهره‏‌ها تسليم آن زنده و پاينده خواهند شد، و كسانی كه بار گناهان خود را حمل می‌كنند، شكست خواهند خورد.

[20:112] و اما كسانی كه اعمال پرهيزكارانه انجام دادند، در حاليكه ايمان داشتند، آنها نه از بی‏عدالتی ترس خواهند داشت، و نه از بدبختی.

[20:113] ما اينچنين آن را نازل كرديم، قرآنی به عربی، و ما در آن همه گونه پيشگويی‏ها را آورديم، تا باشد كه نجات يابند، يا باعث شود كه متوجه شوند.

[20:114] بلندمرتبه‏‌ترين خدا است، تنها پادشاه حقيقی. در گفتن قرآن عجله نكن، قبل از اينكه به تو وحی شود، و بگو، "پروردگار من، بر دانش من بيافزا."

انسانها تصميم جدی نميگيرند*

[20:115] ما آدم را در گذشته امتحان كرديم، اما او فراموش كرد، و ما او را بی‏اراده يافتيم.

[20:116] بياد آور كه ما به فرشتگاه گفتيم، "در مقابل آدم سجده كنيد." آنها سجده كردند، بجز شيطان؛ او امتناع كرد.

[20:117] سپس ما گفتيم، "ای آدم، اين دشمن تو و همسرت است. نگذاريد شما را از پرديس بيرون كند، تا مبادا بدبخت شويد.

[20:118] "برای تو تضمين شده است كه در آن هرگز نه گرسنه بمانی و نه بدون پناهگاه.

[20:119] "نه در آن تشنه بمانی، نه از گرما رنج ببری."

[20:120] اما شيطان او را وسوسه كرد، می‌گفت، "ای آدم، بگذار درخت جاودانی ماندن و سلطنت ابدی را به تو نشان دهم."

[20:121] آنها از آن خوردند كه در نتيجه آن بدنهايشان بر ايشان نمايان شد، و سعی كردند با برگهای پرديس خود را بپوشانند. آدم اينچنين از پروردگارش سرپيچی كرد و گمراه شد.

[20:122] بعداً، پروردگارش او را انتخاب كرد، او را بخشيد، و او را هدايت كرد.

[20:123] او گفت، "از آنجا پايين برويد، همه شما. شما دشمنان يكديگر هستيد. هنگاميكه هدايت از طرف من بر شما آيد، هر كس از هدايت من پيروی كند نه گمراه خواهد شد و نه از بدبختی رنج خواهد برد.

برای كافران: زندگی فلاكت‏بار اجتناب‏ناپذير است

[20:124] "و اما هر كسی كه به پيغام من بی‏اعتنايی كند، زندگی فلاكت‏باری خواهد داشت، و ما در روز قيامت او را كور برمی‌انگيزيم."

[20:125] او خواهد گفت، "پروردگار من، چرا من را كور احضار كردی، در حاليكه قبلاً بينا بودم؟"

[20:126] او خواهد گفت، "چون هنگاميكه آيات ما بر تو آمد، آنها را فراموش كردی، اكنون تو فراموش شده‏‌ای.

[20:127] ما اينچنين كسانی را كه سرپيچی می‌كنند و به آيات پروردگارشان ايمان نمی‌آورند، مجازات می‌كنيم. عذاب در آخرت بسيار بدتر است و جاودانی.

[20:128] آيا آنها هيچوقت فكر كرده‏‌اند كه ما تا بحال چندين نسل پيشين را هلاك كرده‏ايم؟ آنها اكنون در خانه‏‌های كسانی كه قبل از ايشان می‌زيسته‏‌اند، راه می‌روند. اينها نشانه‏‌هايی است برای صاحبان خرد.

[20:129] اگر بخاطر نقشه از قبل تعيين شده پروردگارت نبود، آنها فوراً مورد قضاوت قرار گرفته بودند.

[20:130] بنابراين، در مقابل آنچه می‌گويند صبور باش، و قبل از طلوع آفتاب و قبل از غروب آفتاب پروردگارت را سپاس و ستايش كن. و در طول شب او را ستايش كن، همينطور در دو انتهای روز، تا باشد كه خوشنود باشی.

[20:131] و به آنچه به ديگران عطا كرديم طمع نكن. اينها تجملات موقتی اين دنيا است كه با آن ما آنها را امتحان می‌كنيم. آنچه پروردگارت برای تو فراهم می‌كند بسيار بهتر است، و پاينده.

مسئوليت والدين

[20:132] بايد خانواده خود را به دعای ارتباطی (نماز) سفارش كنی و در اينكار ثابت‏قدمانه استقامت كنی. ما از تو روزی نمی‌خواهيم؛ ما هستيم كه به تو روزی می‌دهيم. پيروزی نهايی از آن پرهيزكاران است.

چرا رسولان؟

[20:133] آنها گفتند، "اگر او فقط می‌توانست معجزه‏‌ای از طرف پروردگارش به ما نشان دهد!" آيا آنها به اندازه كافی با پيغامهای قبلی معجزه دريافت نكردند؟

[20:134] اگر ما آنها را قبل از اين هلاك كرده بوديم، می‌گفتند، "پروردگار ما، اگر رسولی بر ما فرستاده بودی، ما از آيات تو پيروی كرده بوديم، و به اين شرمساری و خواری گرفتار نمی‌شديم."

[20:135] بگو، "همه ما منتظر هستيم، پس منتظر باشيد؛ شما مسلماً خواهيد فهميد كه چه كسانی در راه درست هستند، و چه كسانی حقيقتاً هدايت شده‏‌اند."