سوره 6: چارپايان (الانعام)
به نام خدا، بخشندهترين، مهربانترين
[6:1] ستايش خدا را، كه آسمانها و زمين را خلق كرد، و تاريكی و نور را بوجود آورد. با اين حال، كسانی كه به پروردگارشان ايمان ندارند، به انحراف خود ادامه می‌دهند.
[6:2] او آن يكتايی است كه شما را از گل آفريد، سپس طول عمر شما را از قبل تعيين نمود، طول عمری كه فقط او می‌داند. با اين حال شما هنوز به شك خود ادامه می‌دهيد.
[6:3] او تنها خدای آسمانها و زمين است. او پنهان و آشكار شما را می‌داند، و او به هر چه كسب كنيد آگاه است.
[6:4] مهم نيست چه نوع اثباتی از طرف پروردگارشان بر ايشان آيد، با نفرت از آن روی می‌گردانند.
[6:5] چون هنگاميكه حقيقت بر ايشان آمد، آن را رد كردند، آنها سزاوار نتيجه بیاعتنايی خود شدهاند.
[6:6] آيا نديدهاند كه ما چندين نسل قبل از ايشان را هلاك كردهايم؟ ما آنها را در زمين جاه و مقام داديم، بيش از آنچه كه به شما داديم، و ما نعمت را سخاوتمندانه بر ايشان باريديم، و برايشان نهرهای روان فراهم كرديم. سپس ما آنها را بخاطر گناهانشان هلاك كرديم، و نسل ديگری بجای آنها قرار داديم.
[6:7] حتی اگر ما بر آنها كتاب قابل لمسی نوشته شده بر روی كاغذ پايين فرستاده بوديم، و آن را با دستهايشان لمس می‌كردند، كسانی كه باور نمی‌كردند، می‌گفتند، "اين بجز شعبدهای زيركانه نيست."
[6:8] آنها همچنين گفتند، "فقط اگر فرشتهای می‌توانست همراه او پايين بيايد!" اگر ما فرشتهای فرستاده بوديم، تمام قضيه منتفی شده بود، و آنها مهلت ديگری نداشتند.
لازمه امتحان
[6:9] اگر ما فرشتهای فرستاده بوديم، او را بصورت بشری می‌فرستاديم، و آنها را سردرگُم می‌گذاشتيم، همانطور كه اكنون سردرگم هستند.
[6:10] رسولان قبل از تو استهزاء شدهاند. كسانی كه آنها را مسخره كردند، از نتيجه عمل استهزاءآميزشان رنج بردند.
[6:11] بگو، "در زمين گردش كنيد و به عاقبت تكذيب كنندگان توجه كنيد."
[6:12] بگو، "آنچه در آسمانها و زمين است از آن چه كسی است؟" بگو، "از آن خدا است." او رحمت را صفت خود تعيين كرده است. او مسلماً در روز قيامت كه غير قابل اجتناب است، همه شما را احضار خواهد كرد. كسانی كه نفس خود را از دست دهند، كسانی هستند كه باور ندارند.
[6:13] هر چه در شب و روز جای گرفته است، از آن او است. او شنوا است، آگاه.
[6:14] بگو، "آيا بايد مولا و سروری را بجز خدا بپذيرم، وقتيكه او آغاز كننده آسمانها و زمين است، و او غذا دهنده است و خود غذا نمی‌خواهد؟" بگو، "به من امر شده است كه مخلصترين تسليم شده باشم، و "از مشركان نباش.""
[6:15] بگو، "اگر من از پروردگارم نافرمانی كنم، از عذاب آن روز هيبتانگيز می‌ترسم.
[6:16] "هركس از (عذاب) آن روز رهايی يابد، از رحمت او برخوردار شده است. و اين است بزرگترين پيروزی."
فقط خدا است كه خوشبختی را كنترل می‌كند
[6:17] اگر از طرف خدا بدبختی به تو رسد، هيچكس نمی‌تواند تو را از آن رهايی دهد بجز او. و اگر رحمتی از طرف او به تو رسد، او قادر مطلق است.
[6:18] او مافوق همه موجوداتش است. او حكيمترين است، آگاه.
قرآن، تمام قرآن، و نه هيچ چيز بجز قرآن
[6:19] بگو، "شهادت چه كسی عظيمترين است؟" بگو، "شهادت خدا. او در ميان من و شما شاهد است كه اين قرآن به من وحی شده است، تا آن را برای شما وعظ كنم، و برای هر كسی كه به آن دسترسی پيدا كند. بدرستيكه شما شهادت می‌دهيد كه خدايان ديگری در كنار خدا هستند. بگو، "من مانند شما شهادت نمی‌دهم؛ خدا فقط يكی است، و من شرك شما را رد می‌كنم."
[6:20] كسانی كه به ايشان كتاب آسمانی دادهايم، همانطور كه فرزندان خود را می‌شناسند، اين را هم می‌شناسند. كسانی كه نفس خود را از دست می‌دهند، كسانی هستند كه ايمان ندارند.
[6:21] چه كسی پليدتر از اين است كه درباره خدا دروغ بگويد، يا آيات او را تكذيب كند؟ متجاوزين هرگز موفق نمی‌شوند.
مشركان منكر شرك خود ميشوند
[6:22] در آن روز كه ما همه را احضار كنيم، از مشركان سئوال خواهيم كرد، "كجا هستند معبودانی كه قرار داديد؟"
[6:23] پاسخ مصيبتبارشان اين خواهد بود، "به خدا پروردگارمان، ما هرگز از مشركان نبوديم."
[6:24] توجه كن چگونه به خود دروغ گفتند، و چطور معبودانی كه اختراع كردند ايشان را ترك كردهاند.
[6:25] بعضی از آنها به تو گوش می‌كنند، اما ما بر قلبشان پرده می‌افكنيم تا نگذاريم بفهمند، و كری بر گوشهايشان. بنابراين، هيچ فرقی نمی‌كند كه چه نوع اثباتی ببينند، نمی‌توانند ايمان آورند. پس، هنگاميكه می‌آيند تا با تو بحث كنند، كافران گويند، "اينها افسانههای قديمی است."
[6:26] آنها ديگران را از اين (قرآن) دور می‌كنند، همانطور كه خود از آن دوری می‌كنند، و اينچنين فقط خود را از بين می‌برند، بدون اينكه درك كنند.
[6:27] اگر فقط می‌توانستی آنها را هنگاميكه با آتش جهنم روبرو می‌شوند، ببينی! آنوقت خواهند گفت، "وای بر ما. آه، آرزو داشتيم می‌توانستيم باز گرديم، و هرگز آيات پروردگارمان را رد نمی‌كرديم، و به مؤمنان می‌پيوستيم."
[6:28] در حقيقت، (آنها فقط به اين خاطر اين را می‌گويند كه) اسرارشان آشكار شده است. اگر بازگردند، آنها دقيقاً همان جرمها را مرتكب خواهند شد. آنها دروغگو هستند.
[6:29] آنها (در ضمير ناخودآگاه) گويند، "ما فقط در اين دنيا زندگی خواهيم كرد؛ ما برانگيخته نخواهيم شد."
[6:30] اگر فقط می‌توانستی آنها را هنگاميكه در برابر پروردگارشان می‌ايستند، ببينی! او خواهد گفت، "آيا اين حقيقت نيست؟" آنها گويند، "بله، قسم به پروردگارمان،." او خواهد گفت، "شما بخاطر بیاعتقاديتان، سزاوار عذاب شدهايد."
[6:31] بازندگان در حقيقت كسانی هستند كه به ملاقات با خدا ايمان ندارند، تا اينكه آن ساعت ناگهانی بر ايشان آيد، سپس گويند، "ما سخت پشيمانيم از اينكه عمر خود را در اين دنيا تلف كرديم." آنها گناهانشان را بر پشت خود حمل خواهند كرد؛ چه بار بدی!
ترتيب دادن ارجحيتهايمان
[6:32] زندگی اين دنيا بجز موهومات و تجملات نيست، در حاليكه سرای آخرت برای پرهيزكاران بسيار بهتر است. آيا درك نمی‌كنيد؟!
[6:33] ما می‌دانيم كه ممكن است از گفتهشان غمگين شوی. بدان كه تو نيستی كه آنها رد می‌كنند؛ آيات خدا است كه ستمكاران به آن بیاعتنايی می‌كنند.
[6:34] رسولان قبل از تو هم رد شدهاند، و در مقابل تكذيب، ثابتقدمانه استقامت كردند. آنها اذيت شدند، تا اينكه پيروزی ما بر ايشان آمد. چنين است روش خدا كه هرگز تغيير نخواهد كرد. تاريخچه رسولان من اينچنين برای تو سرمشق می‌شود.
[6:35] اگر انكارشان بر تو زياده آيد، بدان كه حتی اگر تونلی در ميان زمين حفر می‌كردی، يا از نردبانی به آسمان بالا می‌رفتی، و برايشان معجزهای می‌آوردی (آنها هنوز ايمان نمی‌آوردند). اگر خدا می‌خواست، می‌توانست بدون استثناء همهشان را هدايت كند. بنابراين، مانند نادانان رفتار نكن.
[6:36] تنها كسانی كه جواب دهند، كسانی هستند كه می‌شنوند. خدا مردگان را بر می‌انگيزد؛ آنها سرانجام بسوی او مراجعت می‌كنند.
[6:37] آنها گفتند، "اگر فقط نشانه خاصی از طرف پروردگارش بر او پايين فرستاده می‌شد!" بگو، "خدا قادر است نشانهای پايين بفرستد، اما اكثرشان نمی‌دانند."
حيوانات و پرندگان: موجودات تسليم شده*
[6:38] همه موجودات روی زمين، و همه پرندگانی كه با بال پرواز می‌كنند، جمعيتهايی هستند مانند شما. ما در اين كتاب از هيچ چيز چشمپوشی نكرديم. همه اين موجودات نزد پروردگارشان احضار خواهند شد.
معجزه هيبتانگيز قرآن
[6:39] كسانی كه نشانههای ما را رد می‌كنند، كر و گنگ هستند، در تاريكی كامل. خدا هركس را بخواهد، به گمراهی می‌فرستد، و هركس را بخواهد، در راه راست راهنمايی می‌كند.
[6:40] بگو، "اگر عذاب خدا بر شما آمد، يا آن ساعت بر شما آمد، چطور: آيا به غير از خدا دعا می‌كنيد، اگر راست می‌گوييد؟"
[6:41] حقيقت اين است كه: شما فقط او را دعا می‌كنيد، و اگر او بخواهد، به دعای شما جواب می‌دهد، و شما معبودان خود را فراموش می‌كنيد.
[6:42] ما به جمعيتهای قبل از تو (رسولان) فرستاديم، و آنها را بوسيله مصيبت و سختی امتحان كرديم، تا باشد كه دعا كنند.
[6:43] اگر فقط هنگاميكه امتحان ما بر ايشان آمد، دعا می‌كردند! در عوض، قلبشان سخت شد، و شيطان اعمالشان را در نظرشان زيبا جلوه داد.
روش*
[6:44] بنابراين هنگاميكه آنها اينچنين به پيغام داده شده به ايشان بیاعتنايی كنند، ما همه درها را برايشان می‌گشاييم. سپس درست هنگاميكه مشغول لذت بردن از چيزهايی كه به ايشان داده شده بود، شوند، ما ناگهانی آنها را تنبيه می‌كنيم؛ آنها بكلی متحير می‌شوند.
[6:45] ستمكاران اينچنين هلاك شدند. ستايش خدا را، پروردگار جهان.
تنها خدا شايسته پرستش است
[6:46] بگو، "اگر خدا شنوايی و بينايیتان را می‌گرفت، و به افكارتان مهر می‌زد چطور؛ كدام خدا، غير از خدا، می‌تواند دوباره اينها را به شما باز گرداند؟" توجه كن چطور ما آيات را توضيح می‌دهيم، و توجه كن چطور هنوز منحرف می‌شوند!
[6:47] بگو، "اگر عذاب خدا ناگهانی بر شما می‌آمد، يا پس از اعلام كردن، آيا اين ستمكاران نيستند كه سزاوار هلاكت می‌شوند؟"
نقش رسولان
[6:48] ما رسولان را نمی‌فرستيم، مگر بعنوان تحويل دهندگان خبرهای خوش، همچنين بعنوان هشدار دهندگان. كسانی كه ايمان آورند و اصلاح شوند، نه از چيزی بترسند، و نه غمی خواهند داشت.
[6:49] و اما كسانی كه آيات ما را رد كنند، بخاطر ستمكاريشان گرفتار عذاب می‌شوند.
[6:50] بگو، "من به شما نمی‌گويم كه صاحب گنجهای خدا هستم. نه از آينده خبر دارم. نه به شما می‌گويم كه من يك فرشته هستم. من فقط از آنچه به من وحی شده است، پيروی می‌كنم." بگو، "آيا كور با بينا برابر است؟ آيا تفكر نمی‌كنيد؟"
[6:51] و با اين (قرآن) كسانی را كه به احضار شدن نزد پروردگارشان حرمت می‌نهند، پند بده-آنها هيچ مولا و سرور و شفاعتكنندهای غير از او ندارند-تا باشد كه نجات يابند.
[6:52] و طرد نكن كسانی را كه پروردگارشان را روز و شب دعا می‌كنند، خود را وقف تنها او می‌كنند. نه تو مسئول حساب آنها هستی، و نه آنها مسئول حساب تو. اگر آنها را طرد كنی، از متجاوزين خواهی بود.
[6:53] ما اينچنين مردم را بواسطه يكديگر امتحان می‌كنيم، تا بگذاريم (به مسخره) بگويند، "آيا اينها هستند مردمی كه در ميان ما از طرف خدا نعمت داده شدهاند؟" آيا خدا از سپاسگزاران آگاه نيست؟
[6:54] هنگاميكه كسانی كه به آيات ما ايمان دارند، نزد تو آيند، بايد بگويی، "سلام عليكم (صلح بر شما). پروردگارتان رحمت را صفت خود قرار داه است. بنابراين، هر كسی در ميان شما از روی نادانی خطا كند، و بعد از آن توبه كند و اصلاح شود، سپس او عفو كننده است، مهربانترين."
[6:55] ما اينچنين آيات را توضيح می‌دهيم، و به راههای ستمكاران اشاره می‌كنيم.
[6:56] بگو، "من از پرستش آنچه شما در كنار خدا پرستش می‌كنيد منع شدهام." بگو، "من از عقايد شما پيروی نخواهم كرد. وگرنه، گمراه خواهم شد، و هدايت نخواهم شد."
[6:57] بگو، "من از طرف پروردگارم اثباتی محكم دارم، و شما آن را رد كردهايد. عذابی كه در آوردنش من را به مبارزه می‌طلبيد، تحت كنترل من نيست. قصاوت از آن تنها خدا است. او حقيقت را حكايت می‌كند، و او بهترين قاضی است."
[6:58] بگو، "اگر عذابی كه در آوردنش من را به مبارزه می‌طلبيد، تحت كنترل من بود، همه چيز مدتها پيش خاتمه يافته بود. خدا بهتر می‌داند چه كسانی ستمكار هستند."
خدای بزرگوار
[6:59] كليد همه رازها نزد او است؛ هيچكس از آنها خبر ندارد بجز او. او بر همه چيز در خشكی و دريا آگاه است. هيچ برگی نيافتد بدون آگاهی او. و نه هيچ دانهای در عمق زمين باشد. نه هيچ چيزی تر يا خشك كه در پروندهای كامل ضبط نشده باشد.
مرگ و برانگيخته شدن: هر روز*
[6:60] او آن يكتايی است كه در مدت شب شما را به مرگ در می‌آورد، و از كوچكترين اعمال شما در طول روز آگاه است. او هر صبح شما را برمی‌انگيزد، تا زمان زندگی شما تمام شود، سپس بازگشت نهايی شما بسوی او است. سپس او شما را از آنچه انجام دادهايد، آگاه خواهد ساخت.
[6:61] او مافوق موجوداتش است. و او برای حفاظت شما نگهبانان را تعيين می‌كند. هنگاميكه زمان تعيين شده مرگ هر يك از شما فرا رسد، رسولان ما بیدرنگ او را به مرگ در می‌آورند.
[6:62] سپس همه بسوی خدا بازگردانيده می‌شوند، مولا و سرور حقيقیشان. مسلماً، او قاضی نهايی است؛ او دقيقترين حسابرس است.
[6:63] بگو، "چه كسی می‌تواند شما را از تاريكی خشكی يا دريا نجات دهد؟" شما او را با صدای بلند و مخفيانه دعا می‌كنيد: "اگر او اين بار ما را نجات دهد، ما برای هميشه سپاسگزار خواهيم بود."
[6:64] بگو، "خدا اين بار شما را نجات می‌دهد، و همچنين دفعات ديگر، سپس شما هنوز در كنار او معبودان را قرار می‌دهيد."
[6:65] بگو، "او مسلماً قادر است كه از بالای سر شما عذاب فرود آورد، يا از زير پای شما. يا او می‌تواند شما را به گروههايی تقسيم كند تا طعم ستم يكديگر را بچشيد. ببين چگونه ما آيات را توضيح می‌دهيم، تا باشد كه توجه كنند."
[6:66] مردم تو اين را رد كردهاند، اگرچه كه واقعيت است. بگو، "من حامی شما نيستم."
[6:67] هر پيشگويی در اين، بوقوع خواهد پيوست، و شما يقيناً آگاه خواهيد شد.
احترام به كلام خدا
[6:68] اگر كسانی را ديدی كه آيات ما را مسخره می‌كنند، بايد از ايشان دوری كنی تا وارد موضوعی ديگر شوند. اگر شيطان باعث شود كه فراموش كنی، پس به مجرد اينكه بياد آوردی، با چنين مردم پليدی ننشين.
[6:69] پرهيزكاران مسئول گفتار آن مردم نيستند، اما يادآوری ممكن است كمك كند؛ شايد نجات يابند.
[6:70] بايد به كسانی كه دين خود را بيهوده می‌گيرند، انگار كه روابط اجتماعی است، و كاملاً در زندگی اين دنيا غرق شدهاند، اعتنا نكنی. يا آوری كن با اين (قرآن) تا مبادا نفسی از نتايج بديهايی كه كسب كرده است، رنج ببرد. آن غير از خدا هيچ مولا و سروری ندارد، نه شفاعتكنندهای. اگر می‌توانست هرگونه غرامتی دهد، قبول نمی‌شد. آنها از نتايج اعمال بد خود رنج می‌برند؛ آنها سزاوار نوشيدنیهای دوزخی شدهاند، و عذابی دردناك، بخاطر بیاعتقاديشان.
[6:71] بگو، "آيا ما بايد، در كنار خدا، به آنچه هيچ قدرتی بر نفع و ضرر ما ندارد دعا كنيم، و پس از اينكه خدا ما را هدايت كرده است، روی پاشنه پای خود عقب گرد كنيم؟ در آن صورت، ما به كسانی كه شياطين بر ايشان مستولی شدهاند، و كاملاً حيران و سرگردان هستند، ملحق خواهيم شد، در حاليكه دوستانشان سعی دارند آنها را نجات دهند: "با ما در راه راست بمانيد."" بگو، "هدايت خدا هدايت صحيح است. به ما امر شده است تا تسليم پروردگار جهان باشيم.
[6:72] "و دعای ارتباطی (نماز) بجا آوريم، و به هيبت او حرمت نهيم-او است آن يكتايی كه شما نزد او احضار خواهيد شد (برای حساب پس دادن)."
[6:73] او آن يكتايی است كه آسمانها و زمين را به حقيقت خلق كرد. هر وقت او گويد، "باش"، آن هست. كلام او حقيقت مطلق است. در آن روز كه شيپور دميده شود، همه سلطنت از آن او است. دانای غيب و آشكار، او حكيمترين است، آگاه.
ابراهيم با بُتپرستان بحث می‌كند
[6:74] بياد آور كه ابراهيم به پدرش آزر گفت، "چطور می‌توانی مجسمهها را بعنوان خدا پرستش كنی؟ می‌بينم كه تو و مردم تو در گمراهی عميقی فرو رفتهايد."
[6:75] ما به ابراهيم شگفتیهای آسمانها و زمين را نشان داديم، و او را از نعمت يقين برخوردار كرديم:
[6:76] هنگاميكه شب فرا رسيد، او سيارهای نورانی ديد. گفت، "شايد اين پروردگار من باشد." وقتی ناپديد شد، گفت، "من (خدايانی) را كه ناپديد شوند، دوست ندارم."
[6:77] هنگاميكه او طلوع ماه را ديد، گفت، "شايد اين پروردگار من باشد!" وقتی ناپديد شد، گفت، "اگر پروردگارم من را هدايت نكند، از گمراهان خواهم بود."
[6:78] هنگاميكه طلوع خورشيد را ديد، گفت، "اين بايد پروردگار من باشد. اين بزرگترين است." اما وقتی غروب كرد، گفت، "ای مردم من، من بُتپرستی شما را متهم می‌كنم.
[6:79] "من خود را مطلقاً وقف آن يكتايی كردهام كه آسمانها و زمين را آفريده است؛ من هرگز مشرك نخواهم بود."
[6:80] مردمش با او مشاجره كردند. او گفت، "آيا درباره خدا با من مشاجره می‌كنيد، پس از اينكه او من را هدايت كرده است؟ من از بُتهايی كه شما قرار دادهايد هيچ ترسی ندارم. هيچ پيشآمدی برای من رخ نمی‌دهد، مگر اينكه پروردگارم بخواهد. علم پروردگار من، بر همه چيز احاطه دارد. آيا متوجه نمی‌شويد؟
[6:81] "چرا بايد از بُتهای شما بترسم؟ اين شما هستيد كه بايد بترسيد، زيرا بجای خدا بُتهای بدون قدرتی را كه به شما كمكی نمی‌كنند، پرستش می‌كنيد. كدام گروه بيشتر سزاوار امنيت است، اگر می‌دانيد؟
امنيت كامل برای مؤمنان
[6:82] كسانی كه ايمان آورند، ايمان خود را با شرك آلوده نكنند، سزاوار امنيت كامل شدهاند، و آنها واقعاً هدايت شدهاند.
[6:83] چنين بود دليل ما كه ما با آن ابراهيم را در مقابل مردمش حمايت كرديم. ما مقام هر كس را بخواهيم بالاتر می‌بريم. پروردگارت حكيمترين است، دانای مطلق.
[6:84] و ما اسحاق و يعقوب را به او عطا كرديم، و هر دو ايشان را هدايت كرديم. همانطور ما نوح را قبل از آن هدايت كرديم، و از نوادههای او، داود، سليمان، ايوب، يوسف، موسی، و هارون را (هدايت كرديم). ما اينچنين به پرهيزكاران پاداش می‌دهيم.
[6:85] همچنين، زكريا، يحيی، عيسی، والياس؛ همه از پرهيزكاران بودند.
[6:86] و اسماعيل، اليسع، يونس، و لوط؛ هر يك از اينها را ما بر همه مردم برتری داديم.
[6:87] از اجدادشان، و نوادههايشان، و برادران و خواهرانشان، ما عده زيادی را برگزيديم، و ايشان را به راه راست هدايت كرديم.
[6:88] چنين است هدايت خدا، كه با آن او هر كسی را از ميان بندگانش انتخاب كند، هدايت می‌كند. اگر هر يك از آنها به شرك می‌گراييدند، اعمالشان نابود شده بود.
[6:89] آنها كسانی بودند كه ما به ايشان كتاب آسمانی، حكمت، و پيغمبری دادهايم. اگر اين مردم ايمان نياورند، ما ديگران را جانشين آنها خواهيم كرد، و مردم جديد از كافران نخواهند بود.
[6:90] اينها هستند كسانی كه از جانب خدا هدايت شدند؛ تو بايد به راه اينها هدايت شوی. بگو، "من از شما مزدی نمی‌خواهم. بلكه اين پيغامی است برای همه مردم."
پيغامهای خدا به دنيا
[6:91] آنها هرگز قدر خدا را آنطور كه می‌بايست بدانند، ندانستند. بنابراين، گفتند، "خدا هرگز چيزی بر هيچ بشری نازل نمی‌كند." بگو، "پس چه كسی كتاب آسمانی را كه موسی با نور و هدايت برای مردم آورد، نازل كرد؟" شما آن را روی كاغذ آورديد تا آن را اعلام كنيد، در حالی كه مقدار زيادی از آن را پنهان می‌كنيد. به شما آموخته شد آنچه هرگز نمی‌دانستيد-به شما و والدين شما. بگو، "خدا است (آن يكتايی كه آن را نازل كرد)،" پس آنها را در بیاعتنايیشان سرگرم رها كن.
[6:92] اين هم كتاب آسمانی مباركی است كه ما نازل كردهايم، تصديق كننده كتابهای آسمانی قبلی، تا تو به مهمترين جمعيت اخطار كنی، و همه كسانی كه در اطراف آن هستند. كسانی كه به آخرت ايمان دارند، به اين (كتاب آسمانی) ايمان خواهند آورد، و دعای ارتباطی (نماز) بجا خواهند آورد.
رسولان دروغين محكوم شدند
[6:93] چه كسی پليدتر از آن است كه دروغ بسازد و به خدا نسبت دهد، يا بگويد، "به من وحی الهی شده است،" در حاليكه به او چنين وحی نشده بود، يا بگويد، "من می‌توانم مانند آيات خدا را بنويسم؟" اگر فقط می‌توانستی متجاوزين را هنگام مرگ ببينی! فرشتگان دستهای خود را بسوی آنها دراز می‌كنند، می‌گويند، "نفس خود را رها كنيد. شما امروز سزاوار عذابی ننگين شدهايد، بخاطر اينكه درباره خدا به غير از حقيقت سخن گفتيد، و بخاطر اينكه متكبرتر از آن بوديد كه آيات او را قبول كنيد.
[6:94] "شما تك تك نزد ما بازگشتهايد، درست همانطور كه اولين بار شما را خلق كرديم، و آنچه را برای شما فراهم كرده بوديم، پشت سر گذاشتيد. ما شفاعت كنندگانی را كه چون بُت پرستش می‌كرديد و ادعا داشتيد شما را كمك خواهند كرد، با شما نمی‌بينيم. همه روابط در ميان شما قطع شده است؛ معبودانی كه قرار داده بوديد، شما را ترك كردهاند."
عظمت خدا
[6:95] خدا آن يكتايی است كه باعث می‌شود دانهها و هستهها شكافته شوند و جوانه بزنند. او زنده را از مرده بوجود می‌آورد، و مرده را زنده. چنين است خدا؛ چطور توانستيد منحرف شويد!
[6:96] در لحظه سپيده دم، او باعث پديدار شدن صبحگاه ميشود. او شب را ساكت قرار داد، و او خورشيد و ماه را بعنوان وسيله محاسبه قرار داد. چنين است طرح آن بزرگوار، دانای مطلق.
[6:97] و او آن يكتايی است كه ستارگان را برای هدايت شما در تاريكی، در خشكی و در دريا قرار داد. ما اينچنين آيات را برای مردمی كه می‌دانند روشن می‌كنيم.
[6:98] او شما را از يك تن آفريد، و مسير شما را تصميم گرفت، همچنين سرنوشت نهايی شما را. ما اينچنين آيات را برای مردمی كه می‌فهمند روشن می‌كنيم.
[6:99] او آن يكتايی است كه آب را از آسمان پايين می‌فرستد، تا ما با آن همه گياهان را توليد كنيم. ما از چيزهای سبز، بسياری از حبوبات گوناگون، نخلهای خرما با خوشههای آويزان و باغهای انگور، زيتون و انار توليد می‌كنيم؛ ميوههايی كه شبيه به هم هستند، در عين حال كه شبيه نيستند. ببين ميوههايشان را كه چطور رشد می‌كنند و می‌رسند. اينها نشانههايی است برای مردمی كه ايمان دارند.
[6:100] با اين حال، آنها در كنار خدا معبودانی از ميان جنها قرار می‌دهند، اگرچه او آن يكتايی است كه آنها را آفريد. آنها حتی پسران و دختران را به او نسبت می‌دهند، بدون هيچ دانشی. ستايش او را. او بالاترين است، بسيار بالاتر از ادعای آنها.
[6:101] آغاز كننده آسمانها و زمين. چطور او می‌تواند پسری داشته باشد، در صورتيكه هرگز جفتی نداشته است؟ او همه چيز را آفريد، و او بر همه چيز كاملاً آگاه است.
خدا
[6:102] چنين است خدا پروردگار شما، غير از او خدايی نيست، خالق همه چيز. شما بايد تنها او را پرستش كنيد. او همه چيز را تحت كنترل دارد.
[6:103] هيچ ديدهای نمی‌تواند او را دربر گيرد، اما او در برگيرنده همه ديدهها است. او دلسوز است، آگاه.
[6:104] نور هدايت از طرف پروردگارتان بر شما آمده است. كسانی كه می‌توانند ببينند، به نفع خودشان است، و كسانی كه كور می‌شوند به زيان خودشان است. من نگهبان شما نيستم.
[6:105] ما اينچنين آيات را توضيح می‌دهيم، تا ثابت كنيم كه تو دانش دريافت كردهای، و تا آنها را برای مردمی كه می‌دانند روشن سازيم.
[6:106] پيروی كن از آنچه از طرف پروردگارت به تو وحی شد، غير از او خدايی نيست، و به مشركان اعتناء نكن.
[6:107] اگر خدا می‌خواست، بُتها را پرستش نمی‌كردند. ما تو را نه نگهبان ايشان قرار داديم، و نه حامی‌شان.
[6:108] نفرين نكنيد بُتهايی را كه در كنار خدا قرار می‌دهند، تا مبادا از روی نادانی كفر بگويند و خدا را نفرين كنند. ما كارهای هر گروه را در نظرشان زيبا جلوه دادهايم. سرانجام آنها به سوی پروردگارشان مراجعت می‌كنند، سپس او آنها را از آنچه كه انجام دادهاند آگاه می‌سازد.
[6:109] آنها قاطعانه به خدا قسم ياد می‌كنند كه اگر معجزهای بر ايشان آمده بود، حتماً ايمان می‌آوردند. بگو، "معجزات فقط از طرف خدا می‌آيد." تا جاييكه شما می‌دانيد، اگر معجزهای بر ايشان می‌آمد، آنها به بیايمانی خود ادامه می‌دادند.
[6:110] ما افكار و قلبهايشان را كنترل می‌كنيم. بنابراين، از آنجاييكه تصميمشان بر ايمان نياوردن است، ما آنها را در تجاوزكاريشان رها می‌كنيم، كوركورانه.
نتيجه تصميم خودشان
[6:111] حتی اگر ما فرشتگان را بر ايشان می‌فرستاديم؛ حتی اگر مرده با ايشان صحبت می‌كرد؛ حتی اگر ما همه معجزات را نزد ايشان حاضر می‌كرديم؛ آنها نمی‌توانند ايمان آورند، مگر اينكه خدا اجازه دهد. مسلماً، اكثرشان نادان هستند.
حديث و سنت: جعل شده بواسطه دشمنان پيغمبر
[6:112] ما اجازه دادهايم دشمنان هر پيغمبری-انسان و جنهای شيطانی-كلمات فريبنده به يكديگر وحی كنند، تا فريب دهند. اگر پروردگارت می‌خواست، آنها چنين كاری نمی‌كردند. تو بايد نسبت به آنها و دروغهايشان بیاعتناء باشی.
معيار مهم
[6:113] اين بخاطر آن است تا اجازه داده شود كسانی كه به آخرت ايمان ندارند به چنين ساخته سازيهايی گوش بدهند، و آنها را قبول كنند، و اينچنين اعتقاد واقعیشان را آشكار سازند.
قرآن: با جزئيات كامل*
[6:114] آيا غير از خدا منبع قانون بجويم، وقتی كه او اين كتاب را با جزئيات كامل بر شما نازل كرده است؟ كسانی كه كتاب آسمانی دريافت كردند، متوجه می‌شوند كه اين حقيقتاً از طرف پروردگارت نازل شده است. نبايد هيچگونه شكی داشته باشی.
[6:115] كلام پروردگارت كامل است، در صداقت و عدالت. هيچ چيز نبايد كلمات او را لغو كند. او شنونده است، دانای مطلق.
[6:116] اگر از اكثر مردم روی زمين اطاعت كنی، تو را از راه خدا منحرف خواهند كرد. آنها فقط از حدسيات پيروی می‌كنند، آنها فقط حدس می‌زنند.
[6:117] پروردگارت كاملاً بر كسانی كه از راهش گمراه می‌شوند، آگاه است، و او كاملاً بر كسانی كه هدايت شدهاند، آگاه است.
[6:118] شما بايد از آنچه اسم خدا بر آن ذكر شده است بخوريد، اگر واقعاً به آيات او ايمان داريد.
فرصتی برای بياد آوردن خدا: اسم خدا را قبل از خوردن ذكر كنيد
[6:119] چرا شما بايد از آنچه اسم خدا بر آن ذكر شده است، نخوريد؟ او مفصلاً حرامها را برای شما شرح داده است، مگر اينكه مجبور شويد. حقيقتاً، بسياری از مردم بواسطه عقايد شخصی خود ديگران را گمراه می‌كنند، بدون دانش. پروردگارت كاملاً بر متجاوزان آگاه است.
[6:120] شما بايد از گناهان آشكار و پنهان دوری كنيد. كسانی كه مرتكب گناه شدهاند، جزای تجاوزكاريشان را يقيناً خواهند داد.
[6:121] نخوريد از آنچه اسم خدا بر آن ذكر نشده است، زيرا عملی است ناپسند. شياطين به يارانشان وحی می‌كنند تا با شما مشاجره كنند؛ اگر از آنها اطاعت كنيد، از مشركان خواهيد بود.
[6:122] آيا كسی كه مرده بود و ما به او حيات بخشيديم، و به او نور عطا كرديم تا با آن در ميان مردم حركت كند، با كسی كه در تاريكی مطلق است كه هرگز نتواند از آن بيرون آيد، برابر است؟ كارهای كافران اينچنين در نظرشان زيبا جلوهگر شده است.
[6:123] ما می‌گذاريم تا رهبران گناهكار هر جمعيتی توطئه كنند و نقشه بكشند. اما آنها فقط بر عليه نفس خودشان توطئه می‌كنند و نقشه می‌كشند، بدون اينكه درك كنند.
مورد سئوال قرار دادن حكمت خدا*
[6:124] هنگاميكه اثبات محكمی بر ايشان آيد، گويند، "ما ايمان نخواهيم آورد، مگر اينكه آنچه به رسولان خدا داده شده است، به ما هم داده شود!" خدا كاملاً می‌داند كه چه كسی برای تحويل پيغامش بهترين صلاحيت را دارد. چنين كناهكارانی نزد خدا از خواری رنج خواهند برد، و در نتيجه حيله شيطانی خود گرفتار عذاب شديدی خواهند شد.
دانش قرآنی بسيار جلوتر از پيشرفت انسان*
[6:125] هركس را خدا بخواهد هدايت كند، سينه او را به تسليم شدن می‌گشايد. و هركس را او بخواهد بگمراهی بفرستد، سينه او را در تنگنا و فشار می‌گذارد، مانند كسی كه بطرف آسمان بالا می‌رود. خدا اينچنين كسانی را كه ايمان نمی‌آورند، نفرين می‌كند.
[6:126] اين است راه مستقيم به سوی پروردگارت. ما آيات را برای كسانی كه توجه می‌كنند توضيح دادهايم.
[6:127] آنها نزد پروردگارشان سزاوار سرای صلح شدهاند؛ او بعنوان پاداش اعمالشان، مولا و سرورشان است.
[6:128] آن روز خواهد آمد كه او همه آنها را احضار خواهد كرد (و گويد): "ای جنها، شما جمع بسياری از انسانها را در اختيار گرفتهايد." ياران انسانیشان خواهند گفت، "پروردگار ما، ما از همنشينی با يكديگر لذت برديم، تا مدت زمان عمرمان را كه تو برای ما تعيين كرده بودی، تلف كرديم." او خواهد گفت، "سرنوشت شما جهنم است." آنها در آن جاودان باشند، بخواست خدا. پروردگارت حكيم است، دانای مطلق.
[6:129] ما اينچنين ستمكاران را همنشين يكديگر قرار می‌دهيم، تا تنبيهی باشد برای تجاوزهايشان.
[6:130] ای جنها و انسانها، آيا رسولانی از ميانتان دريافت نكرديد كه آيات من را برای شما خواندند، و به شما درباره ملاقات چنين روزی هشدار دادند؟ آنها خواهند گفت، "ما برعليه خود شهادت می‌دهيم." آنها كاملاً سرگرم زندگی دنيايی شدند، و برعليه خويش شهادت خواهند داد كه آنها كافر بودند.
[6:131] اين برای نشان دادن اين است كه پروردگارت هرگز جمعيتی را با بیعدالتی هلاك نمی‌كند، درحاليكه مردمش در ناآگاهی بسر می‌برند.
[6:132] همه به نسبت اعمالشان از درجات مختلفی برخوردار خواهند شد. پروردگارت هرگز از هر چه آنها انجام ميدهند غافل نيست.
[6:133] پروردگارت ثروتمندترين است؛ صاحب همه رحمتها. اگر او بخواهد، او می‌تواند شما را از ميان بردارد، و هر كسی را او بخواهد جانشين شما گرداند، همانطور كه او شما را از نسل مردمی ديگر پديد آورد.
[6:134] آنچه به شما وعده داده شده است، خواهد آمد، و هرگز نمی‌توانيد از آن بگريزيد.
[6:135] بگو، "ای مردم من، سعیتان را بكنيد، و من هم همينطور. حتماً خواهيد فهميد كه سرانجام چه كسانی پيروز خواهند شد." مسلماً ستمكاران هرگز موفق نخواهند شد.
سوءاستفاده از روزیهای خدا
[6:136] آنها حتی سهمی از محصولات و چهارپايانی را كه خدا برای آنها روزی قرار داده است، كنار می‌گذارند، می‌گويند، "اين سهم متعلق به خدا است." به ادعای آنها، "و اين سهم از آن معبودان ما است." اگرچه، آنچه برای معبودانشان كنار گذاشتند، هرگز به خدا نرسيد، در حالی كه سهمی كه برای خدا كنار گذاشته بودند حتماً نصيب معبودانشان شد. بدرستيكه قضاوتشان بسيار بد است.
[6:137] اينچنين مشركان بوسيله معبودانشان گول خوردند، تا جاييكه حتی فرزندان خود را می‌كشند. درواقع، معبودانشان بر ايشان مصيبت بزرگی وارد می‌آورند، و دينشان را برايشان درهم پيچيده می‌كنند. اگر خدا می‌خواست، اين كار را نمی‌كردند. بايد آنها و افترایشان را ناديده بگيری.
نوآوريهای دينی محكوم شدهاند
[6:138] آنها گفتند، "اينها چهارپايان و محصولاتی هستند كه ممنوع شدهاند؛ هيچكس نبايد از آنها بخورد، بجز كسانی كه ما اجازه دهيم،" ادعای آنها چنين بود. آنها همچنين سوار شدن بر بعضی از چهارپايان را حرام كردند. حتی هنگام قربانی كردن چهارپايانی كه می‌خوردند، هرگز اسم خدا را ذكر نمی‌كردند. چنين است نوآوريهايی كه به او نسبت دادند. او مسلماً آنها را بخاطر نوآوريهايشان مجازات خواهد كرد.
[6:139] آنها همچنين گفتند، "آنچه در شكم اين چهارپايان است، منحصراً به مردان در ميان ما اختصاص دارد، و برای همسران (زنان) ما حرام است." اما اگر مرده بدنيا آمدند، به زنانشان هم اجازه دادند تا از آن سهمی داشته باشند. او مسلماً آنها را بخاطر نوآوريهايشان مجازات خواهد كرد. او حكيمترين است، دانای مطلق.
[6:140] مسلماً بازندگان كسانی هستند كه فرزندان خود را بخاطر نادانی، از روی جهالت خويش كشتند، و آنچه را خدا برايشان فراهم كرده بود، حرام كردند، و از نوآوريهايی كه به خدا نسبت داده شده بود پيروی كردند. آنها گمراه شدهاند؛ آنها هدايت نشدهاند.
زكات بايد "در روز برداشت محصول" داده شود*
[6:141] او آن يكتايی است كه باغهايی با داربست و بدون داربست برپا داشت و نخلهای خرما، و محصولاتی با مزههای مختلف، و زيتون، و انار-ميوههاييكه بهم شبيه هستند، در عين حال كه شبيه نيستند. از ميوههايشان بخوريد، و صدقه مقرره را در روز برداشت محصول بدهيد، و اسراف نكنيد؛ او اسراف كنندگان را دوست ندارد.
[6:142] بعضی از چهارپايان وسايل حمل و نقل شما را فراهم می‌آورند، همينطور وسايل خوابيدن. از رزقی كه خدا برای شما فراهم آورده است، بخوريد، و از راه شيطان پيروی نكنيد؛ او سرسختترين دشمن شما است.
نوآوری برای تحريم مواد غذايی محكوم شده است
[6:143] هشت نوع از چهارپايان: درباره دو نوع گوسفند، و دو نوع بز، بگو، "آيا او دو نر را حرام كرده است، يا دو ماده را، يا محتوای رحم دو ماده را؟ آنچه را می‌دانيد، به من بگوييد، اگر راست می‌گوييد."
[6:144] درباره دو نوع شتر، و دو نوع گاو، بگو، "آيا او دو نر را حرام كرده است، يا دو ماده را، يا محتوای رحم دو ماده را؟ آيا شما شاهد بوديد هنگاميكه خدا اينها را برای شما حرام كرد؟ چه كسی پليدتر از كسانی است كه چنين دروغهايی می‌سازند و به خدا نسبت می‌دهند؟ آنها اينچنين مردم را بدون داشتن دانشی گمراه می‌كنند. خدا چنين مردم پليدی را هدايت نمی‌كند."
تنها غذاهای حرام*
[6:145] بگو، "در وحیهايی كه به من داده شده است، هيچ غذايی را كه خوردن آن بر كسی حرام شده باشد، پيدا نمی‌كنم بجز: (۱) مردار، (۲) خون جاری، (۳) گوشت خوك، بخاطر آلودگی آن، و (۴) گوشت حيواناتی كه از روی كفر به غير از خدا هديه شدهاند." اگر شخصی مجبور (به خوردن اينها) شد، بدون اينكه از روی قصد و بدخواهی باشد، پس پروردگارت عفو كننده است، مهربانترين.
[6:146] ما بر يهوديان حرام كرديم حيواناتی را كه سمهای چسبيده به هم دارند؛ و از گاوها و گوسفندان، ما چربیشان را حرام كرديم، بجز آنچه كه در پشتشان حمل می‌كنند، يا آنچه اندرون شكم آنها است، يا آنچه با استخوانها مخلوط است. آن مجازاتی بود برای تخلفشان، و ما راستگو هستيم.
[6:147] اگر آنها تو را باور نكنند، پس بگو، "پروردگارتان صاحب رحمت بیانتهايی است، اما مجازات او برای مردم گناهكار اجتنابناپذير است."
[6:148] مشركان گويند، "اگر خدا می‌خواست، نه ما عمل شرك انجام می‌داديم، نه پدران ما، و نه چيزی را حرام می‌كرديم." اينچنين كسانی كه قبل از ايشان بودند ايمان نياوردند تا اينكه سزاوار عذاب ما شدند. بگو، "آيا دانش ثابت شدهای داريد كه می‌توانيد به ما نشان دهيد؟ شما از چيزی جز گمان پيروی نمی‌كنيد؛ شما فقط حدس می‌زنيد."
قویترين استدلال*
[6:149] بگو، "خدا صاحب قويترين استدلال است؛ اگر او بخواهد، او می‌تواند همه شما را هدايت كند."
[6:150] بگو، "شهود خود را بياوريد كه گواهی دهند كه خدا اين و آن را حرام كرده است." اگر گواهی دهند، تو با آنها گواهی نده. و نبايد از عقايد كسانی كه آيات ما را رد می‌كنند پيروی كنی، و نه از كسانی كه به روز آخر ايمان ندارند، و نه از كسانی كه از پروردگارشان منحرف می‌شوند.
احكام مهم
[6:151] بگو، "بياييد تا بگويم كه پروردگارتان واقعاً چه چيزهايی را برای شما حرام كرده است: شما نبايد در كنار او معبودانی قرار دهيد. شما بايد به والدين خود احترام بگذاريد. شما نبايد فرزندان خود را از ترس فقر به قتل برسانيد-ما روزی شما و آنها را می‌دهيم. شما نبايد مرتكب گناهان بزرگ شويد، آشكار يا پنهان. شما نبايد مرتكب قتل شويد-خدا حيات را مقدس قرار داده است-مگر برای اجرای عدالت. اينها احكام او است بر شما، تا باشد كه بفهميد."
احكام ديگر
[6:152] شما نبايد به مال يتيمان دست بزنيد، مگر در نهايت پرهيزكاری، تا بالغ شوند. شما بايد هنگام معامله، وزن و اندازه را كامل و منصفانه بپردازيد. ما هيچ نفسی را بيش از تواناييش تكليف نمی‌كنيم. شما بايد هنگام شهادت، كاملاً عادل باشيد، حتی برعليه خويشاوندانتان. شما بايد به عهد خود با خدا وفا كنيد. اينها احكام او است بر شما، تا باشد كه متوجه شويد.
[6:153] اين راه من است-راهی مستقيم. شما بايد از آن پيروی كنيد، و از راههای ديگر پيروی نكنيد، تا مبادا شما را از راه او منحرف سازد. اينها احكام او است بر شما، تا باشد كه نجات يابيد.
[6:154] و ما به موسی كتاب آسمانی داديم، كامل با بهترين احكام، و مفصل درباره همه چيز، و راهنما و رحمت، تا باشد كه به ملاقات پروردگارشان ايمان آورند.
[6:155] اين هم كتاب آسمانی مباركی است كه ما نازل كردهايم؛ شما بايد از آن پيروی كنيد و زندگی پرهيزكارانهای را در پيش گيريد، تا باشد كه از رحمت برخوردار شويد.
[6:156] اكنون ديگر نمی‌توانيد بگوييد، "كتاب آسمانی به دو گروه قبل از ما پايين فرستاده شده بود، و ما از تعاليم آنها ناآگاه بوديم."
رياضيات: اثبات نهايی*
[6:157] نه می‌توانيد بگوييد، "اگر فقط كتاب آسمانی بر ما پايين فرستاده می‌شد، ما از آنها بهتر هدايت می‌شديم." اكنون كتاب آسمانی ثابت شده از طرف پروردگارتان بر شما آمده است، و راهنما، و رحمت. حال، چه كسی پليدتر از آن است كه اين نشانههای خدا را رد كند، و آن را ناديده بگيرد؟ ما كسانی كه نشانههای ما را ناديده بگيرند، به بدترين عذاب گرفتار خواهيم كرد، بخاطر بیاعتنايیشان.
شرايط امتحان
[6:158] آيا آنها منتظر هستند تا فرشتگان بر ايشان آيند، يا پروردگارت، يا بعضی از نشانههای جسمی پروردگارت؟ آن روز كه چنين اتفاقی بيافتد، هيچ نفسی از ايمان آوردن نفعی نخواهد برد، اگر قبلاً ايمان نياورده باشد، و با زندگی پرهيزكارانه در پيش گرفتن منافع ايمان را كسب نكرده باشد. بگو، "منتظر باشيد؛ ما هم منتظر هستيم."
فرقههای دينی محكوم شدهاند
[6:159] كسانی كه خود را به فرقههای مختلف تقسيم می‌كنند، با تو نيستند. قضاوت آنها با خدا است، سپس او آنها را از آنچه انجام دادهاند آگاه خواهد ساخت.
[6:160] هر كس كار پرهيزكارانهای انجام دهد، ده برابر آن پاداش می‌گيرد، و هركس مرتكب گناهی شود، فقط برای همان يكی مجازات می‌شود. هيچكس از كوچكترين بیعدالتی رنج نخواهد برد.
[6:161] بگو، "پروردگارم من را در راهی مستقيم هدايت كرده است-دين كامل ابراهيم، يكتاپرستی. او هرگز مشرك نبود."
[6:162] بگو، "دعای ارتباطی (نماز) من، اعمال عبادی من، زندگی من، و مرگ من، همه مطلقاً تنها به خدا اختصاص داده شده است، پروردگار جهان.
[6:163] "او هيچ شريكی ندارد. اين چيزی است كه به من امر شده تا به آن ايمان آورم، و من اولين كسی هستم كه تسليم می‌شوم."
[6:164] بگو، "آيا بايد غير از خدا پروردگار ديگری بجويم، در حاليكه او است پروردگار همه چيز؟ هيچ نفسی غير از اعمال خود نفعی نمی‌برد، و هيچكس بار كس ديگری را بر دوش نمی‌گيرد. شما سرانجام بسوی پروردگارتان مراجعت می‌كنيد؛ سپس او شما را نسبت به كليه اختلافاتتان آگاه می‌سازد."
[6:165] او آن يكتايی است كه شما را وارثان زمين قرار داد، و مقام بعضی از شما را بر بعضی ديگر برتری داد، تا شما را مطابق آنچه به شما عطا كرده است امتحان كند. مسلماً، پروردگارت در اجرای مجازات باكفايت است، و او عفو كننده است، مهربانترين.