ਸੂਰਾ 12: جوزف (یوسف)

واہگورو جی دا نام، سب توں مہربان، سب توں رحم والا۔

[12:1] اے. ایل. ار۔ اہہ (حروف) اس عمیق مقدس کتاب دی تصدیق کرندیاں ہن۔

[12:2] ਅਸੀਂ ਇਹ ਅਰਬੀ ਕੁਰਾਨ ਪਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸਮਝ ਸਕੋ।*

[12:3] ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਕੁਰਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟੀਕਰਣ ਦੁਆਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਹੀ ਇਤਿਹਾਸ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਪੂਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਜੇਹਾ ਸੀ।

[12:4] یاد رکھو کہ یوسف نے اپنے والد سے کہا، "اے میرے والد، میں نے گیارہ سیارے، اور سورج، اور چاند دیکھے؛ میں نے دیکھا کہ وہ میرے سامنے سجدہ کر رہے تھے۔"

[12:5] ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਆਪਣੇ ਭਾਈਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨੇ ਬਾਰੇ ਨਾ ਦਸੋ, ਨਾ ਤਾਂ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਰੁੱਦ੍ਧ ਷ੜਦੇ ਅਤੇ ਷ੜਦੇ ਬਣ ਜਾਣ। ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਬਾ ਇਨਸਾਨ ਦਾ ਵੱਡਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਹੈ।"

[12:6] "ਤੁਹਾਡੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਸੁਪਨੇ ਦੇ ਜਰੀਏ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੰਗੀ ਖ਼ਬਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦਾਂ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਤੇ ਅਤੇ ਜੇਕਬ ਦੀ ਪਰਿਵਾਰ ਉੱਤੇ ਪੂਰਾ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਪੂਰਵਜ ਇਬਰਾਹੀਮ ਅਤੇ ਇਸ਼ਾਕ ਲਈ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਤੁਹਾਡਾ ਪ੍ਰਭੂ ਸਰਬ-ਜਾਣੂ, ਸਭ ਤੋਂ ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਹੈ।"

[12:7] جوزف اتے اُسدا برادران لئی تلاش کرن والیاں لئی سبقاں نیں۔

[12:8] ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜੋਸਫ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਭਰਾ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਪਸੰਦੀਦਾ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਾਂ। ਸੱਚਮੁੱਚ, ਸਾਡਾ ਪਿਤਾ ਬਹੁਤ ਗੁਮਰਾਹ ਹੈ।"

جوزف دا قسمت پهلے ہی خدا نے فیصلہ کر لیا ہے*

[12:9] "ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਯੋਸਫ ਨੂੰ ਮਾਰੋ, ਜਾਂ ਉਸਨੂੰ ਨਿਕਾਲ ਦਿਓ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਲੋਂ ਕੁਝ ਧਿਆਨ ਮਿਲ ਸਕੇ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤੁਸੀਂ ਨੇਕ ਇਨਸਾਨ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹੋ।"

[12:10] ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜੋਸੇਫ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰੋ; ਅਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਖੂਹ ਦੇ ਅੰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਕੈਰੀਵਾਨ ਉਸਨੂੰ ਉਠਾ ਲੈ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਹੁ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਰਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋ।"

[12:11] ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਜੋਸੈਫ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ? ਅਸੀਂ ਉਸ ਦਾ ਅਚ਼ਾ ਖਿਆਲ ਰੱਖਾਂਗੇ।"

[12:12] "ਉਸਨੂੰ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਭੇਜੋ ਕਲ ਖੇਡਣ ਅਤੇ ਦੌੜਣ ਲਈ। ਅਸੀਂ ਉਸਦੀ ਰਕਸ਼ਾ ਕਰਾਂਗੇ।"

[12:13] ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨਾਲ ਚਲੇ ਜਾਓ, ਫਿਰ ਭੇਡ਼ੀ ਉਸਨੂੰ ਖਾ ਨਾ ਜਾਵੇ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਦੇਖ ਨਹੀਂ ਰਹੇ ਹੋ."

[12:14] ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ, "ਸੱਚਮੁਚ, ਜੇ ਭੇੜੀ ਉਸਨੂੰ ਖਾ ਲੈ, ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਇਤੇ ਬਹੁਤ ਲੋਕ ਹਨ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਸਾਚਮੁਚ ਹਾਰਦੇ ਹਾਂ."

ਵਿਸ਼ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਰੱਬ ਦੀਆਂ ਪੁਸ਼ਟੀਆਂ ਦੀ ਵਰਦਾਨ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।

[12:15] جजਦੇ ਉਸ ਨਾਲ ਚਲੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਇਕਸਾਰ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਖੂਹ ਦੇ ਅੰਧਕਾਰ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਦੇ ਲਈ ਨਿਰਣਾ ਕੀਤਾ, ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ: "ਇੱਕ ਦਿਨ, ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਸਾਰੇ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋਗੇ, ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।"

[12:16] ਉਹ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਰੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਪਾਸ ਵਾਪਸ ਆਏ।

[12:17] ਉਹਨਾਂ ਕਿਹਾ, "ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ, ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਦੌੜਣ ਗਏ ਸੀ, ਜੋਸੇਫ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਸਾਜ਼-ਸਾਮਾਨ ਨਾਲ ਛੱਡ ਕੇ, ਅਤੇ ਭੇਡ਼ੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਖਾ ਲਿਆ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰੋਗੇ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ, ਜੇ ਅਸੀਂ ਸੱਚ ਬੋਲ ਰਹੇ ਹੋਵਾਂ।"

[12:18] ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਕਮੀਜ਼ 'ਤੇ ਜਾਲਸਾਜੀ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸੱਚਮੁੱਚ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਷ੀਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਰਚੀ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਕਰ ਸਕਣ ਵਿੱਚ ਇਕ ਸੁਨਸਾਨੀ ਧੀਰਜ ਹੈ। ਹੇ ਰੱਬ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਮਦਦ ਕਰੋ।"

جوزف نوں مصر لی جایا گیا ਹੈ

[12:19] ایک قافلہ گزر گیا، اور جلد ہی ان کا پانی پلائی والا آیا۔ اس نے بالٹی نیچے کی، پھر کہا، "کتنی خوشی ہے! یہاں ایک لڑکا ہے!" انہوں نے اسے سامان کے طور پر لے لیا، اور خدا نے بالکل ان کے کاموں کا علم تھا۔

[12:20] ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਸਤੇ ਮੁਲ ਵਿਚ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ—ਕੁਝ ਡਿਰਹਮ—ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਸੀ।

[12:21] اوہناں نے جو اسے مصر وچ خریدیا سی اپنی بیوی نوں کہیا، "اس دی اچھی طرح دی دیکھ بھال کر۔ شاید اسنوں اس دا کوئی کام آوے، یا شاید اسنوں اسنوں اپنے نال قبول کر لیا جا سکے." اس طرح اسانے یوسف نوں زمین تے قائم کیتا، تے اسنے اسنوں خواباں دا تعبیر سکھایا۔ اللہ دا حکم ہمیشہ پورا ہوندا اے، پر بہت سارے لوک اس چیز بارے وی نہیں جاندے۔

[12:22] جب اس نے پختوانی حاصل کی تو ہم نے اسے حکمت اور علم عطا کیا۔ ہم ایسے لوگوں کو انعام دیتے ہیں جو نیکی کرتے ہیں۔

ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਪ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

[12:23] گھر دی مالکین جِتھے اوہ رہندا سی، اُس نے اوہنوں فتح کرن دی کوشش کی۔ اُس نے دروازے بند کر دتے اتے کہا، "میں تہانوں پوری طرح داستار کر لیا ہاں۔" اُس نے کہا، "اللہ میری حفاظت کرے۔ اوہ میرا رب اے، جس نے مینوں ایک اچھا گھر دتا اے۔ ظالمان کبھی کامیاب نہیں ہوندے۔"

[12:24] ਉਸਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲੁਭਾਇਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲੁਭਾਇਆ, ਜੇਕਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਇੱਕ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਦਿਖਿਆ ਹੁੰਦਾ. ਅਸੀਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਬੁਰਾਈ ਅਤੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਾਡੇ ਨਿ਷ਠਾਵਾਨ ਸੇਵਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।

[12:25] ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੀ ਤੱਕ ਦੌੜ ਪਈ, ਅਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਉਸਦੇ ਪਿੱਠ ਤੋਂ ਉਸਦਾ ਕਪੜਾ ਫਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਪਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜੋ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਛੂਣ ਵਿੱਚ ਦੁਖ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦਾ ਇਚੇਤੋਂ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਲਈ ਸਜਾ ਕੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਇਲਜ਼ਾਮ ਜਾਂ ਦੁੱਖਦ ਸਜਾ?"

[12:26] ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਉਹ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਮੈਨੂੰ ਭਟਕਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ।" ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਗਵਾਹ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ: "ਜੇ ਉਸਦਾ ਕਪੜਾ ਸਾਮਣੇ ਤੋਂ ਫਾੜਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੱਚ ਕਹ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਝੂਠਾ ਸਿਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ।"

[12:27] "ਅਤੇ ਜੇ ਉਸਦਾ ਪਰਦਾ ਪੀਛੇ ਤੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਝੂਠ ਬੋਲਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਸੱਚ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।"

[12:28] جب اس نے دیکھا کہ اس کا شوال پیچھے سے پھٹ گیا ہے، تو اس نے کہا، "یہ عورتوں کا منصوبہ ہے۔ بے شک تمہاری چالاکی بہت مضبوط ہے۔"

[12:29] "ਜੋਸਫ, ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ ਕਰੋ। ਤੁਹਾਨੂੰ (ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ), ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗੁਨਾਹ ਲਈ ਮਾਫੀ ਦੀ ਭੁੱਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਗਲਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।"

[12:30] ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਗੱਪ ਮਾਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ: "ਗਵਰਨਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਆਪਣੇ ਨੌਕਰ ਨੂੰ ਮੋਹਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਉਸ ਨਾਲ ਬੇਹੱਦ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਉਸਨੇ ਗੱਲਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।"

[12:31] جदू उसनूं उन्हां दੀ चुगल सੁणी, ਉਸਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬुलਾਇਆ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਖਦਾਈ ਥਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਇੱਕ ਚਾਕੂ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਉਨਾਂ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਜਾਓ." ਜਦੋਂ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵੀ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਕੱਟ ਲਏ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ, "ਹੈਰਾਨੀ ਹੈ ਰੱਬ ਦੀ, ਇਹ ਇੱਕ ਇਨਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਹ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਫਰਿਸ਼ਤਾਨ ਹੈ।"

[12:32] ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਉਹ ਆਦਮੀ ਹੈ ਜਿਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਮੋਹਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜੇ ਉਹ ਮੇਰੀ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਨਦਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਨੀਚ ਸਮਝਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।"

[12:33] ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੇਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਤੋਂ ਬੇਹਤਰ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਷ੈਣੀ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰ ਸਕਾਂ ਅਤੇ ਅਜੀਹ ਵਾਲਿਆਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਰਤਣ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਪਿਆਰ ਕਰਾਂਗਾ।"

[12:34] ਉਸਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਉਸਦੀ ਅਰਦਾਸ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਨਾਂ ਦੇ ਷ੋਸ਼ ਨੂੰ ਉਸ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ, ਸਰਬਜਞਾਣ ਹੈ।

[12:35] ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਸਾਫ ਸੁਥਰ ਸਬੂਤਾਂ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਜੇਲ 'ਚ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਇਕਠਾ ਕੀਤਾ।

[12:36] دو جوان مرد اوتے جیل وچ سن۔ اندر ایک نے کہا، "میں نے (اپنے خواب وچ) دیکھیا کہ میں شراب بنا رہا سی"، تے دوجا نے کہا، "میں نے اپنے سر 'تے روٹیاں لے کے دیکھیا، جنوں پنچھیاں انہاں توں کھا رہیا سن۔ اے خوابوں دا تعبیر سناو۔ ساڈا تائیں لگدا کہ تو نیک انسان سی۔"

[12:37] ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਖਾਣਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਕੁਝ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੇਰੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਨੇ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਵਰਤਾਈ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹਟਿਆ ਹੈ ਜੋ ਰੱਬ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ, ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ, ਉਹ ਸਚਮੁੱਚ ਨਾਸਤਿਕ ਹਨ।"

[12:38] "اور مैں اپنے آباؤں ابراہیم، اسحاق اور یعقوب کے دین کی پیروی کرتا رہا۔ ہم نے کبھی بھی خدا کے ساتھ کسی مورتی کو قرار نہیں دیا۔ یہ خدا کی طرف سے ہم پر اور لوگوں پر رحمت ہے، مگر اکثر لوگ شکر گزار نہیں ہوتے۔"

[12:39] "ਓ ਮੇਰੇ ਜੇਲ ਸਾਥੀਓ, ਕਈ ਦੇਵਤੇ ਵਧੀਆਂ ਹਨ, ਜਾਂ ਸਿਰਫ ਏਕ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਹੈ, ਵਹ ਏਕ, ਉੱਚ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ?"

[12:40] "ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੂਜਦੇ ਹੋ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਮਾਪਾ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਰੱਬ ਨੇ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੇ ਮੂਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸਭ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਾ ਮਾਲਕ ਰੱਬ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਇਹ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪੂਜਣਾ। ਇਹ ਪੂਰਾ ਧਰਮ ਹੈ, ਪਰ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

[12:41] "ਹੇ ਮੇਰੇ ਜੇਲ ਸਾਥੀਓ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਤੁਹਾਡੇ ਮਾਲਕ ਲਈ ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਸੇਵਕ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦੂਜਾ ਸੀਖਾ ਜਾਵੇਗਾ - ਪੰਛੀ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਖਾਣਗੇ। ਇਹ ਉਹ ਮੁੱਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ।"

[12:42] ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ "ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਭ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ।" ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦਿਵਾਨੇ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਭ ਨੂੰ ਭੁੱਲਾਉਣ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਇਸ ਨਤੀਜੇ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਸਾਲਾਂ ਤਕ ਜੇਲ ਵਿਚ ਰਹਿ ਗਿਆ।

ਰਾਜਾ ਦਾ ਸੁਪਨਾ

[12:43] ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਸੱਤ ਮੋਟੀ ਗਾਏਂ ਸੱਤ ਪਤਲੀ ਗਾਏਂ ਵਿਖਾ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਅਤੇ ਸੱਤ ਹਰੇ ਧਾਨ ਦੇ ਬੂਟ, ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਖਿਆ। ਮੇਰੇ ਬੜੇ ਭਾਈਓ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸੁਪਨੇ ਦੀ ਵਿਚਾਰਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਝ ਰੱਖਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਸਲਾਹ ਦੇਣਾ।"

[12:44] ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਬਕਵਾਸ ਸੁਪਨੇ। ਸੁਪਨਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਵਿੱਚ, ਅਸੀਂ ਜਾਣਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।"

[12:45] ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ (ਜੇਲ ਤੋਂ), ਉਹ ਕਿਹਾ, ਜਿਵੇਂ ਉਸਨੇ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ, "ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਨੂੰ (ਯੂਸਫ ਨੂੰ) ਭੇਜੋ।"

جوزف بادشاہ دا خواب وچ تعبیر کردا ہے

[12:46] "ਜੋਸਫ ਵੀਰ, ਸਾਡੇ ਨੂੰ ਸੱਤ ਮੋਟੀਆਂ ਗਾਏਂ ਦੇ ਸੱਤ ਪੱਤਲੀਆਂ ਗਾਏਂ, ਅਤੇ ਸੱਤ ਹਰੇ ਅੰਕੜੇ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੁਕੇ ਹੋ ਗਏ। ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕੁਝ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੈ ਕੇ ਵਾਪਸ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।"

[12:47] ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਦੋਂ ਅੱਠ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤੁਸੀਂ ਖੇਤੀ ਕਰੋਗੇ, ਜਦੋਂ ਫਸਲ ਦਾ ਸਮਾ ਆਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਅੰਾਜ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਧੰਨ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਦਿਓ, ਬਿਨਾਂ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਖਾਂਦੇ ਹੋ।"

[12:48] "ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਖਾਲੀਵਾਰ ਆਵੇਗਾ, ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹ ਸਭ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਵੇਗਾ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਉਨਹਾਂ ਲਈ ਭੰਡਾਰਿਆ ਸੀ।"

[12:49] ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇੱਕ ਸਾਲ ਆਵੇਗਾ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਰਾਹਤ ਲਈ ਆਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਫਿਰ ਰੱਬੜੀ ਦਬਾਉਣਗੇ।

[12:50] ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਉਸਨੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਲਿਆਓ।" ਜਦੋਂ ਸੁਨੇਹਰਾ ਉਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਭੂ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਜਾਓ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੁਛੋ ਕਿ ਉਹ ਕੌਣ ਹਨ ਜੋ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਕੱਟਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੇਰਾ ਪ੍ਰਭੂ ਉਨਾਂ ਦੇ ਷ੜਿਆਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।"

[12:51] (ਰਾਜਾ) ਕਿਹਾ (ਔਰਤਾਂ) ਨੂੰ, "ਤੁਸੀਂ ਜੋਸਫ ਨੂੰ ਪ੍ਰਲੋਭਨ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣਦੀ ਹੋ?" ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਖੁਦਾ ਨਾ ਕਰੇ; ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਬੁਰੇ ਕੰਮ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ." ਗਵਰਨਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੁਣ ਸੱਚਾਈ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਈ ਹੈ. ਮੈਂ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਲੋਭਨ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਸੱਚਾ ਸੀ."

[12:52] "ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਮਝ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਗੈਰਹਾਜਰੀ ਵਿਚ ਧੋਖਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਰੱਬ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਷ੈਣੀਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੁਬਾਰਕ ਕਰਦਾ।"

[12:53] مੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਾਸੂਮੀਅਤ ਦਾ ਦਾਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬੁਰਾਈ ਦਾ ਪੱਖੀ ਮਾਨਦਾ ਹੈ, ਸਿਵਾਏ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜੋ ਮੇਰੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਰਹਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਮੇਰਾ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਮਾਫੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਦਯਾਲੂ ਹੈ।

جوزف نمائندگی حاصل کرد

[12:54] ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਉਸਨੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਲਓ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਰੱਖ ਸਕਾਂ।" ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅੱਜ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਏਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਾਨ ਹੈ।"

[12:55] ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੇ ਲਈ ਖਜ਼ਾਨੇਦਾਰ ਬਣਾਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤਜ਼ਰਬਾਕਾਰ ਅਤੇ ਜਾਣਕਾਰ ਹਾਂ।"

[12:56] ਅਸੀਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋਸੇਫ ਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਰਜੀ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਚਾਹੇ ਉਸ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਰਹਮਤ ਬਰਸਾਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਸਦਾ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਨਾਮ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਨਾਕਾਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।

[12:57] پر انہاں لئی آخرت وچ اجر وی بہتر ہونا اے جو ایمان لاہی اتے نیک عمل کردے نیں۔

[12:58] جوزف دے وڈے بھائی آئے؛ جدے اندر گئے، اس نے انہاں نوں پہچان لیا، جبکہ انہاں نے اسے پہچانا نہیں۔

[12:59] ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਨਾਂ ਦੇ ਭੋਜਨ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਿਹਾ, "ਅਗਲੀ ਵਾਰ, ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਹੱਥ-ਭਰਾ ਭਾਈ ਵੀ ਲਿਆਓ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦੇ ਕਿ ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਮਾਪ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਦਾਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹਾਂ?"

[12:60] "ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਲਿਆਉਣਾ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੇਰੀ ਕੋਈ ਹਿਸਸਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ; ਤੁਸੀਂ ਵਾਪਸੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।"

[12:61] ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਇਸ ਬਾਰੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਾਂਗੇ। ਅਸੀਂ ਜਰੂਰ ਇਹ ਕਰਾਂਗੇ।"

[12:62] ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਹਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ: "ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਮਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਥੈਲੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਜਲਦੀ ਵਾਪਸ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ।"

[12:63] جب اُنہاں نے اپنے باپ تک واپسی کی، تو اُنہوں نے کہا، "ہمارے باپ، ہمیں اب مزید رزق نہیں ملے گا، مگر اگر تم ہمارے بھائی کو ہمارے ساتھ بھیجو تو ہم اُس کا خیال اچھی طرح رکھیں گے۔"

[12:64] ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਕੀ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕੀਤਾ ਸੀ? ਖੁਦਾਵੰਦ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੰਰਕਸ਼ਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਭ ਦਾ ਦਯਾਲੂ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਦਯਾਲੂ ਹੈ।"

[12:65] جب انہوں نے اپنے تھیلے کھولے، تو انہوں نے دیکھا کہ ان کا سامان انھیں واپس مل گیا۔ انہوں نے کہا، "ہمارے والد، ہم کیا زیادہ مانگ سکتے ہیں؟ یہاں ہمارا سامان ہمیں واپس مل گیا ہے۔ ہم اپنے خاندان کی دیکھ بھال کر سکتے ہیں، اپنے بھائی کی حفاظت کر سکتے ہیں، اور ایک اور اونٹ کی بوجھ لے سکتے ہیں۔ یہ بلا شبہ ایک منافع بخش معاملہ ہے۔"

[12:66] ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਭੇਜਾਂਗਾ, ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਸਾਮਨੇ ਇਕ ਸੋਲਮਨ ਪ੍ਰਤਿਜਾ ਨਾ ਦਿਓ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਆਓ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪੂਰੀ ਤੌਰ 'ਚ ਹਾਰ ਜਾਓ." ਜਦੋਂ ਉਹਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੋਲਮਨ ਪ੍ਰਤਿਜਾ ਦਿੱਤੀ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਸਾਡੇ ਸਾਰੇ ਕਿਹੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਗਵਾਹ ਹੈ."

[12:67] اور اُس نے کہا، "اے میرے بیٹے، ایک ہی دروازے سے نہ داخل ہونا، الگ الگ دروازوں سے داخل ہونا۔ میں تمہیں اُس چیز سے نہیں بچا سکتا جو اللہ کی طرف سے مقرر ہو۔ سب فیصلے اللہ کے لیے ہیں۔ میں اُس پر بھروسہ کرتا ہوں، اور اُسی پر بکھیرے ہوئے بھروسہ رکھنے والے ہیں۔"

جیکب جوزف دا احساس کردا اے

[12:68] جب وہ (یوسف کے پاس) گئے تو انہوں نے اپنے باپ کے ہدایتوں کے مطابق داخلہ کیا۔ البتہ یہ خدا کے فیصلے میں کچھ تبدیلی نہیں لا سکتا تھا، جیسے ہیکوب کو ان سے یہ کام کرنے کی چند خاص وجوہات تھیں۔ کیونکہ انہیں ایسی خفیہ معلومات تھیں جنہیں ہم نے انہیں سکھائی تھی، مگر زیادہ تر لوگ نہیں جانتے۔

واپس مصر وچ

[12:69] جب اُنہاں نے یوسف دا گھر داخل کیتا تاں اُس نے اپنے وڈے بھاڦی نوں اپنے نزدیک لیا تے کہا, "میں تہاں دا بھراواں اے; اُن۾ دیاں کرتوتاں نال غم نا کرو."

جوزف اپنے بھائی کو رکھتا ہے

[12:70] جب اس نے انہیں ان کی روزی دی، تو اس نے بھائی کے بستے میں پینے کا کپ رکھا، پھر ایک خطیب نے اعلان کیا: "اس قافلے کے مالک چور ہیں۔"

[12:71] ਉਹ ਕਿਹਾ, ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਆਉਣ ਲੱਗਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਹਾਰ ਗਏ ਹੋ?"

[12:72] ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਕੱਪ ਹਾਰ ਗਈ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਇਸਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਧੂ ਉਂਟ ਦੀ ਭਰਾਈ ਮਿਲੇਗੀ; ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਖੁਦ ਜ਼ਿਮ੍ਮੇਵਾਰੀ ਹੈ।"

[12:73] ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਖੁਦਾਵੰਦ, ਤੁਸੀਂ ਬਿਲਕੁਲ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਬੁਰਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਨਹੀਂ ਆਏ, ਨਾ ਹੀ ਅਸੀਂ ਚੋਰ ਹਾਂ."

[12:74] ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ, "ਚੋਰ ਦਾ ਸਜ਼ਾ ਕੀ ਹੈ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਝੂਠੇ ਹੋ?"

[12:75] ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜੇ ਉਸ ਦੇ ਝੋਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਚੋਰ ਤੁਹਾਡੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦਸ਼ਾਹ ਦੇ ਦੰਦ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।"

[12:76] ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਰਤਨਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਬਰਤਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢ ਲਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਯੂਸੁਫ਼ ਲਈ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਸੰਪੂਰਨ ਕੀਤਾ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਰੱਖ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਸੀ ਜੇਕਰ ਉਸ ਨੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਹੁੰਦਾ। ਪਰ ਇਹ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਜਿਸਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਉਸਨੂੰ ਉੱਚੇ ਦਰਜੇ 'ਤੇ ਉੱਚਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਹਰ ਗਿਆਨਵਾਨ ਤੋਂ ਉੱਪਰ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੀ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੈ।

[12:77] ਉਹਨਾਂ ਕਿਹਾ, "ਜੇ ਉਹ ਚੋਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਇਕ ਭਾਈ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਚੋਰੀ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।" ਜੋਸਫ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪ ਵਿੱਚ ਛੁਪਾਇਆ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸੂਚਨਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ। ਉਨ੍ਹੋਂ ਨੇ (ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ) ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਸਾਚਾ ਬੁਰਾ ਹੋ। ਰੱਬ ਤੁਹਾਡੇ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।"

[12:78] ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਮਹਾਨ ਜੀ, ਉਸ ਦਾ ਬਾਪ ਬੁਜੁਰਗ ਹੈ; ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਲੈ ਲਓਗੇ? ਅਸੀਂ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਦਿਲਸਾਫ ਇਨਸਾਨ ਹੋ।"

[12:79] ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਖੁਦਾ ਨਾ ਕਰੇ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸਾਮਾਨ ਲੱਭੇ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਲੈਣ। ਅਸੀਂ ਫਿਰ ਅਨਾਦਿਕ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗੇ।"

[12:80] جب انہوں نے اس کے خیالات تبدیل کرنے کی امید چھوڑ دی، تو انہوں نے اکٹھے میں مشاورت کی۔ ان کا بڑا بیٹا بولا، "کیا تمہیں یہ معلوم ہے کہ تمہارے باپ نے تم سے خدا کے سامنے ایک سخت عہد لیا ہے؟ پہلے تم نے یوسف کو کھو دیا تھا۔ میں اس جگہ سے نہیں جا رہا ہوں جب تک کہ میرے باپ کی اجازت نہ دے، یا پھر جب تک خدا میرے لیے فیصلہ نہ کرے؛ وہ بہترین فیصلہ کن ہے۔"

واپس فلسطین

[12:81] "ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਪਾਸ ਵਾਪਸ ਜਾਓ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸੋ... 'ਸਾਡਾ ਪਿਤਾ, ਤੇਰਾ ਪੁੱਤ ਇੱਕ ਚੋਰੀ ਕਰ ਲਈ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਪੁੱਖਾ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉਹ ਗੱਲ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਦੇਖਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਏਕ ਅਚਾਨਕ ਘਟਨਾ ਸੀ।"

[12:82] 'Tuḥānūṁ jamāt nū̃ pūch sakdē hō ki assāṇū̃ kithē sī, te assīṇāṇū̃ nāl vāpās āiā kāravāṇ kī sī. Assīṇūṁ sacc dā bōlā jā rihā ā.' "

[12:83] ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਬਿਲਕੁਲ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਖਾਸ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸ਼ਾਂਤ ਧੈਰਯ ਮੇਰਾ ਮਾਤਰ ਵਿਚਾਰ ਹੈ। ਖੁਦਾਵੰਦ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਲਿਆਵੇ। ਉਹ ਸਬ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਹੈ।"

[12:84] ਉਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁੜ ਮੁੜ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਜੋਸੇਫ ਦੀ ਵਾਰਤਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।" ਉਸਦੇ ਅੱਖਾਂ ਦੁੱਧੀ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ; ਉਹ ਸਚਮੁਚ ਉਦਾਸ ਸੀ।

[12:85] ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਖੁਦਾਵੰਦ, ਤੁਸੀਂ ਜੋਸੇਫ ਉੱਤੇ ਦੁੱਖੀ ਰਹੋਗੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਤੁਸੀਂ ਬੀਮਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ, ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਮਰ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ."

[12:86] ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਬਸ ਅਪਣੇ ਮੁਸੀਬਤ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਬਾਰੇ ਰੱਬ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਵਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਰੱਬ ਤੋਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।"

[12:87] "اے میرے بیٹے، جوسف اور اس کے بھائی کو لاو۔ اور اللہ کی رحمت پر مایوس نہ ہونا۔ اللہ کی رحمت سے صرف کافروں کو مایوسی ہوتی ہے۔"

اسرائیل مصر جا رہا ہے

[12:88] جب انہوں نے (یوسف کے) محلے میں داخل ہوا تو انہوں نے کہا، "اے عزیز، ہم اور ہمارے گھر والے بہت سی مشکلات اٹھائی ہیں اور ہم نیچے کی مالوں کو لے کر آئے ہیں۔ لیکن ہم امید کرتے ہیں کہ آپ ہمیں پوری مقدار دیں گے اور ہم پر رحم کریں گے۔ اللہ رحم کرنے والوں کو بہت بڑا اجر دیتا ہے۔"

[12:89] ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਜੋਸੇਫ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭਾਈ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਅਨਜਾਣ ਹੋਕੇ ਕੀਤਾ ਸੀ?"

[12:90] ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਜੋਸਫ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਜੋਸਫ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਮੇਰਾ ਭਰਾ ਵੀ ਹੈ। ਰੱਬ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਮੁਬਾਰਕ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਜੇ ਕੋਈ ਇੱਕ ਧਰਮਪ੍ਰੀਮੀ ਜੀਵਨ ਜੀਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦ੃ੜਤਾ ਨਾਲ ਸਹਿਂਗਾ, ਤਾਂ ਰੱਬ ਨੂੰ ਧਰਮਪ੍ਰੀਮੀਆਂ ਨੂੰ ਇਨਾਮ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।"

[12:91] ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਉੱਪਰ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਨਿਸ਼ਚਯ ਗਲਤ ਸੀ।"

[12:92] ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੁਹਾਨੂੰ ਅੱਜ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਖੁਦਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰੇ। ਸਭ ਦੀਆਂ ਰਹਮਾਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਦਯਾਲੂ ਹੈ।"

[12:93] "ਇਹ ਮੇਰੀ ਕਮੀਜ਼ ਲੈ ਲੋ; ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਫੇਂਕੋਗੇ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਆਪਣਾ ਪੂਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਲੈ ਕੇ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਵਾਪਸ ਆਓ।"

[12:94] ਕਾਰਵਾਨ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨਾਂ ਦਾ ਪਿਉ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਮੈਂ ਜੋਸੇਫ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਕੋਈ ਮੇਰੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਕਰੇਗਾ?"

[12:95] ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਹਾਲਾਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਭ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਹੋ।"

[12:96] ਜਦੋਂ ਚੰਗੀ ਖ਼ਬਰ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ, ਉਸਨੇ (ਕਮੀਜ਼) ਉਸ ਦੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਫੇਂਕੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਕੀ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਰੱਬ ਤੋਂ ਉਹ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ?"

[12:97] ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ, ਸਾਡੇ ਮਾਫ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰੋ; ਸਾਡੇ ਗਲਤੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।"

[12:98] ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਤੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਾਂਗਾ; ਉਹ ਮਾਫ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਮੇਹਰਬਾਨ ਹੈ।"

مصر وچ

[12:99] جب وہ یوسف دا کمرہ وچ آئے تاں اس نے اپنے والدین نوں گلے لگایا اتے کہا, "مصر وچ خوش آمدید. انشاءاللہ، تہانوں اتھا سلامت رکھا جائے گا."

[12:100] ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾਂ ਨੂੰ ਸਿੰਘਾਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠਾਇਆ। ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਮਥਾ ਟੇਕਣ ਲੱਗੇ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਓ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਇਹ ਮੇਰੇ ਪੁਰਾਣੇ ਖ਼ਵਾਬ ਦਾ ਸਾਕਾ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਮੇਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕੀਤਾ, ਜੇਲ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰੇਤੀ ਤੋਂ ਲਿਆ, ਜਦੋਂ ਸ਼ੈਤਾਨ ਨੇ ਮੇਰੇ ਤੇ ਮੇਰੇ ਭਾਈਆਂ ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਦੀਵਾਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਮੇਰਾ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਉਹਨਾਂ ਤੇ ਬਹੁਤ ਮਿਹਰਬਾਨ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਰਜੀ ਨੇ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸਭ ਦਾ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਬੁੱਧੀ ਹੈ।"

[12:101] "وਮੇਰੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਰਾਜਵਾਂਸੀ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਸਿਖਾਈ ਹੈ। ਆਕਾਸ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਆਰੰਭਕਰਤਾ; ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਭੂ ਅਤੇ ਮਾਲਕ ਹੋ, ਇਸ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਆਗਾਮੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ। ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਸਮਰਪਿਤ ਵਿਚਕਾਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜਤ ਦਿਓ, ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਚਾਲਾਕ ਵਿਚਕਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਵਾਓ।"

[12:102] ਇਹ ਸਾਡੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਹਨ ਜੋ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿਖਾਈਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਕ ਮੱਤ ਤੇ ਹਾਸਲ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ (ਜੋਸਫ ਨੂੰ ਖੂਹ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਦੀ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤੀ ਸੀ), ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸਮਾਂ 'ਚ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਸੀ।

زیادہ تر لوک اعتقاد نہیں کردے

[12:103] ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਮਾਨਣਗੇ।

[12:104] ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਪੈਸਾ ਨਹੀਂ ਮੰਗ ਰਹੇ ਹੋ; ਤੁਸੀਂ ਸਿਰਫ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਦੇ ਰਹੇ ਹੋ।

[12:105] ਆਸਮਾਨ ਅਤੇ ਧਰਤੀ 'ਚ ਇਹਨਾਂ ਲਈ ਕਈ ਸਬੂਤ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਨਜਾਣੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੁਜ਼ਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ!

زیادہ تر مومنان دوزخ دا مقدر بندا ہے۔

[12:106] ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀਆਂ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੱਬ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਕਿ ਉਹ ਮੂਰਤੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

[12:107] ਕੀ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਯਕੀਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਉਹਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਾਂ ਘੜੀ ਉਹਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਨਾਲ ਆਵੇਗੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਉਮੀਦ ਨਾ ਕਰਦੇ?

[12:108] کہو, "ਇਹ ਮੇਰਾ ਰਸਤਾ ਹੈ: ਮੈਂ ਖੁਦਾ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਇੱਕ ਸਾਫ ਸਬੂਤ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ, ਅਤੇ ਜੇਨੇ ਮੇਰੇ ਨੂੰ ਫੋਲੋ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਖੁਦਾ ਵਧੀਆ ਹੋਵੇ। ਮੈਂ ਮੂਰਤੀ ਪੂਜਕ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।"

[12:109] ਸਾਨੂੰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਭੇਜਿਆ ਸੀ ਸਿਵਾਏ ਉਹਨਾਂ ਮਰਦਾਂ ਦਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸਰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਵੱਖਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚੋਂ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ। ਕੀ ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਘੁੰਮਣ ਨਹੀਂ ਗਏ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖੇ? ਆਖਿਰਤ ਦਾ ਘਰ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਜਿੰਦਗੀ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਫਿਰ ਵੀ ਸਮਝੋਗੇ?

ਜੀਤ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

[12:110] جب رسول امید ہار جاندے اتے سمجھدے نیں کہ انہاں نوں رد کر دتا گیا اتے اس وقت سانوں انہاں تے فتح مل جاندی اے۔ اس وقت اسانے جے کوئی نوکر چن لیتا اے، جبکہ گناہگار لوکاں لئی سزا ناگزیر اے۔

ਕੁਰਾਨ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ।

[12:111] ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਇਕ ਸਿਆਣਾਈ ਲਈ ਇੱਕ ਸਬਕ ਹੈ। ਇਹ ਝੂਠੀ ਹਦੀਸ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਹ (ਕੁਰਾਨ) ਸਭ ਪਹਿਲੇ ਧਰਮਗ੍ਰੰਥਾਂ ਨੂੰ ਪੁਸ਼ਟੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਗੱਲ ਦੀ ਵਿਵਰਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਦਯਾਲੂ ਹੈ ਜੋ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।